Spin-off คืออะไร
Spin-off คือการที่บริษัทแม่แยกธุรกิจหรือบริษัทลูกออกไปเป็นบริษัทจดทะเบียนอีกแห่ง โดยมากทำผ่านการขายหุ้น IPO ของบริษัทลูก บริษัทแม่มักยังถือหุ้นใหญ่อยู่ และได้เงินทุนจากการขายหุ้นบางส่วน
เมื่อแยกออกมาแล้ว ตลาดเห็นมูลค่าของบริษัทลูกชัดขึ้นกว่าตอนที่รวมอยู่ในงบบริษัทแม่ นักวิเคราะห์จึงมักประเมินบริษัทแม่แบบแยกส่วน (Sum of the Parts) คือมูลค่าธุรกิจหลักบวกมูลค่าส่วนที่ถือในบริษัทลูก
รูปแบบ
- ไทย: บริษัทแม่มักจัดสรรหุ้น IPO ของบริษัทลูกบางส่วนให้ผู้ถือหุ้นเดิมของบริษัทแม่ (Pre-emptive Right) ผู้มีสิทธิควรตรวจวันปิดสมุดทะเบียน อัตราส่วนการจัดสรร และราคาจอง
- สหรัฐฯ: หลายกรณีแจกหุ้นบริษัทใหม่ให้ผู้ถือหุ้นเดิมโดยตรงตามสัดส่วน โดยไม่ต้องขายหุ้น IPO
ผลต่อบริษัทแม่
- เงินที่ได้จากการขายหุ้นอาจนำไปลดหนี้ ลงทุนต่อ หรือจ่ายปันผลพิเศษ
- กำไรของบริษัทลูกส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นใหม่ถูกหักเป็นส่วนของผู้มีส่วนได้เสียที่ไม่มีอำนาจควบคุม กำไรสุทธิของบริษัทแม่จึงลดลงตามสัดส่วนที่ขายออกไป
- ตลาดอาจไม่ให้มูลค่าเต็มกับหุ้นบริษัทลูกที่บริษัทแม่ถืออยู่ ส่วนลดบริษัทโฮลดิ้ง (Holding Discount) จึงอาจไม่หายไป
- ราคาหุ้นบริษัทแม่มักขึ้นไปก่อนตั้งแต่ข่าวลือหรือวันประกาศ เมื่อ IPO เกิดขึ้นจริง ราคาอาจย่อลง (Sell on Fact)
ความสัมพันธ์หลังแยก
- บริษัทลูกบางแห่งยังพึ่งพาลูกค้าหรือสินทรัพย์ของบริษัทแม่ จึงมีรายการระหว่างกันสูง และต้องตรวจว่าราคาเป็นธรรม