IPO คืออะไร
IPO (Initial Public Offering) คือการที่บริษัทเสนอขายหุ้นให้ประชาชนทั่วไปเป็นครั้งแรก แล้วนำหุ้นเข้าจดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ บริษัทได้เงินทุนไปขยายกิจการหรือคืนหนี้ และผู้ถือหุ้นเดิมได้ช่องทางขายหุ้น
ก่อนเปิดขาย บริษัทต้องทำแบบแสดงรายการข้อมูล (ไฟลิ่ง) ที่เปิดเผยตัวเลขทั้งหมดของบริษัท ให้ผู้กำกับดูแลตรวจสอบ และให้นักลงทุนอ่านก่อนตัดสินใจ ในไทยยื่นต่อสำนักงาน ก.ล.ต. และเข้าจดทะเบียนในตลาด SET หรือ mai ส่วนในสหรัฐฯ ยื่นต่อ SEC
หุ้น IPO ที่ราคาพุ่งแรงวันแรก ไม่จำเป็นต้องให้ผลตอบแทนดีในระยะยาว หลายตัวราคาลดลงต่ำกว่าราคาจองภายในปีแรก
ขั้นตอนหลัก
- ยื่นแบบแสดงรายการข้อมูล (ไฟลิ่ง) ต่อสำนักงาน ก.ล.ต.
- เสนอขายหุ้นให้ประชาชนจองซื้อที่ราคาเสนอขาย (Offer Price)
- นำหุ้นเข้าจดทะเบียนและเริ่มซื้อขายในตลาด SET หรือ mai
ข้อมูลสำคัญในการเสนอขาย
- วัตถุประสงค์การใช้เงิน: เงินที่ระดมได้ใช้ขยายกิจการ คืนหนี้ หรือให้ผู้ถือหุ้นเดิมขายหุ้นออก
- P/E ที่ราคา IPO: คิดจาก Market Cap ที่ราคาเสนอขายกับจำนวนหุ้นทั้งหมดหลัง IPO หารด้วยกำไรสุทธิ ใช้เทียบกับบริษัทจดทะเบียนในกลุ่มเดียวกัน หุ้นที่ตั้งราคาสูงกว่าคู่แข่งมากต้องมีการเติบโตที่โดดเด่นรองรับ
- ช่วงห้ามขายหุ้น (lock-up หรือ silent period) ของผู้ถือหุ้นเดิม เมื่อครบกำหนด อาจมีหุ้นถูกขายออกมาจำนวนมากและกดดันราคา
- ผลประกอบการย้อนหลังหลายปี เพราะกำไรช่วงก่อน IPO อาจถูกทำให้ดูดีเป็นพิเศษ