ROA คืออะไร
ROA (Return on Assets) หรืออัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ บอกว่าบริษัทสร้างกำไรได้กี่บาทจากสินทรัพย์ทุก 100 บาทที่มีอยู่ ไม่ว่าสินทรัพย์นั้นจะมาจากเงินทุนของผู้ถือหุ้นหรือเงินกู้
ROE ดูผลตอบแทนเทียบกับเงินของผู้ถือหุ้นอย่างเดียว ส่วน ROA ดูเทียบกับสินทรัพย์ทั้งหมด ROE จึงสูงกว่า ROA เสมอเมื่อบริษัทมีหนี้ ช่องว่างระหว่างสองตัวเลขนี้บอกว่าบริษัทใช้หนี้มากแค่ไหน
สูตรคำนวณ
สูตร ROA
ROA = กำไรสุทธิ ÷ สินทรัพย์รวมเฉลี่ย × 100
ROE = ROA × (สินทรัพย์รวม ÷ ส่วนของผู้ถือหุ้น)
ROA = อัตรากำไรสุทธิ × อัตราการหมุนของสินทรัพย์ (ยอดขาย ÷ สินทรัพย์)
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัทค้าปลีกมีกำไร 600 ล้านบาท สินทรัพย์เฉลี่ย 8,000 ล้านบาท ส่วนของผู้ถือหุ้น 4,000 ล้านบาท ส่วนธนาคารมีกำไร 1,000 ล้านบาท สินทรัพย์เฉลี่ย 100,000 ล้านบาท ส่วนของผู้ถือหุ้น 10,000 ล้านบาท
- ค้าปลีก: ROA = 600 ÷ 8,000 × 100 = 7.5% และ ROE = 600 ÷ 4,000 × 100 = 15%
- ธนาคาร: ROA = 1,000 ÷ 100,000 × 100 = 1.0% และ ROE = 1,000 ÷ 10,000 × 100 = 10%
สรุปผล
ธนาคารมี ROA เพียง 1% แต่ ROE ยังได้ 10% เพราะใช้เงินฝากซึ่งเป็นหนี้เป็นทุนหลัก ส่วนบริษัทค้าปลีกใช้หนี้น้อยกว่า ROE จึงสูงกว่า ROA เพียง 2 เท่า
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า ROA
- ROA ของธนาคารที่ประมาณ 1% ถือว่าอยู่ในระดับปกติ ส่วนบริษัททั่วไปควรเทียบกับคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน
- ROA ที่ลดลงต่อเนื่อง แม้ ROE ยังคงที่ อาจแปลว่าบริษัทกำลังใช้หนี้มากขึ้นเพื่อรักษาผลตอบแทนผู้ถือหุ้น
- ธุรกิจที่ใช้สินทรัพย์น้อย เช่น ซอฟต์แวร์หรือบริการ มักมี ROA สูง ส่วนธุรกิจที่ใช้สินทรัพย์มาก เช่น โรงไฟฟ้า มักมี ROA ต่ำ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ ROA ไม่ได้บอก
- ROA ใช้กำไรสุทธิซึ่งหักดอกเบี้ยแล้ว บริษัทที่มีหนี้มากจะมี ROA ต่ำลง นักวิเคราะห์บางรายจึงใช้ผลตอบแทนต่อเงินลงทุน (ROIC) ซึ่งตัดผลของโครงสร้างหนี้ออก
- สินทรัพย์ที่บันทึกตามราคาทุนเก่า เช่น ที่ดินที่ซื้อไว้นานแล้ว ทำให้ ROA สูงเกินจริงเมื่อเทียบกับมูลค่าตลาดของสินทรัพย์
- Goodwill จากการซื้อกิจการทำให้สินทรัพย์รวมสูงขึ้นและ ROA ลดลง ควรดูว่าการลดลงมาจากธุรกิจแย่ลง หรือจากการซื้อกิจการ
ดูค่า ROA ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า ROA พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง