Ridership คืออะไร
Ridership หรือจำนวนผู้โดยสาร คือจำนวนเที่ยวการเดินทางที่ใช้บริการขนส่งในช่วงเวลาหนึ่ง เช่น ผู้โดยสารรถไฟฟ้าเฉลี่ยต่อวัน หรือผู้โดยสารผ่านสนามบินต่อปี เป็นตัวขับรายได้หลักของธุรกิจขนส่งมวลชนและท่าอากาศยาน รายได้ค่าโดยสารคือจำนวนเที่ยวการเดินทางคูณค่าโดยสารเฉลี่ยต่อเที่ยว
ต้นทุนเดินรถแทบเท่าเดิมไม่ว่าจะมีผู้โดยสารกี่คน ผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นจึงทำให้กำไรโตเร็วกว่ารายได้ และในทางกลับกัน เมื่อผู้โดยสารหายไป เช่น ช่วงโรคระบาด กำไรก็หายเร็วกว่ารายได้มาก
รูปแบบการรายงาน
- หุ้นรถไฟฟ้าและทางพิเศษ: ผู้โดยสารหรือปริมาณรถเฉลี่ยต่อวัน
- หุ้นสนามบิน: ผู้โดยสารรวม แยกในประเทศและระหว่างประเทศ ซึ่งผูกกับการท่องเที่ยว
- จำนวนผู้โดยสารอาจนับต่างกัน เช่น นับการเปลี่ยนสายเป็นเที่ยวใหม่หรือไม่
- ผู้โดยสารมีฤดูกาลจากวันหยุดและช่วงเปิดปิดภาคเรียน
ปัจจัยที่กำหนดผลต่อรายได้
- สัญญาสัมปทาน: บางสัญญาเอกชนรับรายได้ค่าโดยสารและรับความเสี่ยงเรื่องจำนวนผู้โดยสารเอง บางสัญญารัฐจ่ายค่าจ้างเดินรถคงที่ ผู้โดยสารจึงกระทบกำไรน้อยกว่า
- ค่าโดยสารมักถูกกำหนดหรือควบคุมตามสัญญาสัมปทานและนโยบายรัฐ การเติบโตจึงมาจากจำนวนผู้โดยสารเป็นหลัก
- ค่าโดยสารเฉลี่ยอาจลดลงถ้าผู้โดยสารเดินทางระยะสั้นลงหรือมีนโยบายลดค่าโดยสาร
- ส่วนต่อขยายและการเชื่อมต่อกับสายอื่นมักทำให้ผู้โดยสารเพิ่มแบบขั้นบันได
- รายได้นอกจากค่าโดยสาร เช่น ค่าเช่าพื้นที่ร้านค้าและโฆษณา โตตามจำนวนคนที่ผ่านเช่นกัน
- ประมาณการผู้โดยสารของเส้นทางใหม่ในช่วงเสนอโครงการมักสูงกว่าตัวเลขจริงหลังเปิดให้บริการ