Operating Leverage คืออะไร

Operating Leverage คืออะไร

Operating Leverage คือผลที่เกิดจากการมีต้นทุนคงที่สูง เมื่อยอดขายเพิ่มขึ้น ต้นทุนคงที่ไม่เพิ่มตาม กำไรจึงโตเร็วกว่ายอดขายมาก แต่เมื่อยอดขายลดลง ต้นทุนคงที่ก็ไม่ลดตาม กำไรจึงหายเร็วกว่ายอดขายมากเช่นกัน

ธุรกิจที่มีสัดส่วนต้นทุนคงที่สูง เช่น โรงงานอุตสาหกรรม โรงพยาบาล หรือสายการบิน จะมี Operating Leverage สูง เมื่อยอดขายเพิ่มเกินจุดคุ้มทุน รายได้ส่วนที่เพิ่มขึ้นเกือบทั้งหมดจะกลายเป็นกำไรจากการดำเนินงาน แต่หากยอดขายลดลง กำไรจะลดลงในอัตราที่รวดเร็วกว่าเช่นกัน

ธุรกิจที่มีต้นทุนคงที่สูง เช่น โรงแรม สายการบิน โรงพยาบาล ซอฟต์แวร์ และโรงงานขนาดใหญ่ จะเห็นผลนี้ชัด

สูตรคำนวณ

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติบริษัทมีต้นทุนคงที่ 500 ล้านบาทต่อปี ต้นทุนผันแปร 40% ของยอดขาย และปีนี้มียอดขาย 1,000 ล้านบาท

• กำไรปีนี้ = 1,000 − 400 − 500 = 100 ล้านบาท
• ยอดขายเพิ่ม 20% เป็น 1,200 ล้านบาท: กำไร = 1,200 − 480 − 500 = 220 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 120%
• ยอดขายลด 20% เหลือ 800 ล้านบาท: กำไร = 800 − 320 − 500 = −20 ล้านบาท พลิกเป็นขาดทุน
• DOL = 120% ÷ 20% = 6 เท่า และจุดคุ้มทุน = 500 ÷ 0.6 ≈ 833 ล้านบาท

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

วิธีอ่านค่า Operating Leverage

• บริษัทที่ Operating Leverage สูง มักเป็นหุ้นที่น่าสนใจในช่วงที่ยอดขายกำลังฟื้น เพราะกำไรจะโตเร็วกว่ายอดขายมาก
• ในช่วงเศรษฐกิจชะลอตัว หุ้นกลุ่มนี้มักถูกกระทบหนัก กำไรอาจหายไปเกือบทั้งหมดแม้ยอดขายลดลงไม่มาก
• ดูอัตรากำไรจากการดำเนินงานเทียบกับยอดขายย้อนหลัง ถ้ายอดขายโตแล้วอัตรากำไรขยายตัวตาม แสดงว่า Operating Leverage กำลังทำงาน

ข้อควรระวัง

ดูค่า Operating Leverage ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Operating Leverage พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง