PPOP คืออะไร
PPOP (Pre-Provision Operating Profit) หรือกำไรก่อนหักสำรองและภาษี คือกำไรจากการทำธุรกิจของธนาคาร ได้แก่ รายได้ดอกเบี้ยสุทธิบวกรายได้ค่าธรรมเนียมและรายได้อื่น แล้วหักค่าใช้จ่ายดำเนินงาน เช่น เงินเดือนพนักงาน ค่าเช่าสาขา และค่าระบบไอที ก่อนจะหักเงินสำรองหนี้เสียและภาษี
PPOP สะท้อนผลกำไรที่ธนาคารทำได้จากการดำเนินงานหลักอย่างแท้จริง ทั้งรายได้ดอกเบี้ยสุทธิและรายได้ค่าธรรมเนียม ก่อนที่จะถูกบิดเบือนด้วยค่าใช้จ่ายสำรองผลขาดทุนด้านเครดิต (ECL) ซึ่งมักผันผวนตามวัฏจักรเศรษฐกิจ
ในรายงานหุ้นธนาคาร PPOP ทำหน้าที่คล้าย EBITDA ของบริษัททั่วไป ช่วยแยกให้เห็นว่ากำไรสุทธิที่เปลี่ยนไปมาจากธุรกิจหลักดีขึ้นหรือแย่ลง หรือมาจากการตั้งสำรองมากขึ้นหรือน้อยลง
สูตรคำนวณ
สูตร PPOP
รายได้จากการดำเนินงาน = รายได้ดอกเบี้ยสุทธิ + รายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ย
PPOP = รายได้จากการดำเนินงาน − ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
กำไรก่อนภาษี = PPOP − ค่าใช้จ่ายสำรองหนี้สงสัยจะสูญ (ECL)
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติธนาคาร ก มีรายได้ดอกเบี้ยสุทธิ 30,000 ล้านบาท รายได้ค่าธรรมเนียมและรายได้อื่น 10,000 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน 18,000 ล้านบาท ตั้งสำรองหนี้เสีย 7,000 ล้านบาท และเสียภาษี 20%
- รายได้จากการดำเนินงาน = 30,000 + 10,000 = 40,000 ล้านบาท
- PPOP = 40,000 − 18,000 = 22,000 ล้านบาท
- กำไรก่อนภาษี = 22,000 − 7,000 = 15,000 ล้านบาท
- กำไรสุทธิ = 15,000 × (1 − 20%) = 12,000 ล้านบาท
สรุปผล
ธุรกิจหลักของธนาคารทำกำไรได้ 22,000 ล้านบาท แต่ต้องกันไว้รองรับหนี้เสีย 7,000 ล้านบาท ถ้าปีหน้าหนี้เสียลดลงจนตั้งสำรองน้อยลง กำไรสุทธิจะเพิ่มขึ้นได้ แม้ PPOP ไม่เปลี่ยนเลย
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า PPOP
- PPOP ที่โตต่อเนื่อง แปลว่าธุรกิจหลักแข็งแรงขึ้น ทั้งจากสินเชื่อที่โต ส่วนต่างดอกเบี้ยที่ดีขึ้น หรือรายได้ค่าธรรมเนียมที่เพิ่มขึ้น
- ถ้ากำไรสุทธิโตแต่ PPOP ทรงตัวหรือลดลง มักมาจากการลดการตั้งสำรอง ซึ่งทำซ้ำได้ไม่ตลอด ควรดูว่าคุณภาพสินเชื่อดีขึ้นจริงหรือไม่
- เทียบค่าใช้จ่ายสำรองกับ PPOP จะเห็นว่าหนี้เสียกินกำไรจากธุรกิจหลักไปกี่เปอร์เซ็นต์ ยิ่งสัดส่วนสูง กำไรสุทธิยิ่งอ่อนไหวต่อเศรษฐกิจ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ PPOP ไม่ได้บอก
- PPOP ไม่ได้สะท้อนความเสี่ยงของสินเชื่อ ธนาคารที่ปล่อยกู้ลูกค้าเสี่ยงสูงอาจมี PPOP สูงจากดอกเบี้ยที่สูง แต่สุดท้ายต้องตั้งสำรองมากจนกำไรสุทธิเหลือน้อย
- รายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ยบางส่วนเป็นรายการครั้งเดียว เช่น กำไรจากการขายเงินลงทุน ซึ่งทำให้ PPOP ปีนั้นสูงผิดปกติ
- แต่ละธนาคารจัดรายการเข้าออกต่างกันเล็กน้อย การเทียบข้ามธนาคารควรใช้ตัวเลขจากแหล่งเดียวกัน
ดูค่า PPOP ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า PPOP พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง