Cost-to-Income Ratio คืออะไร
Cost-to-Income Ratio คืออัตราส่วนที่บอกว่าธนาคารใช้ค่าใช้จ่ายดำเนินงานกี่บาท เพื่อสร้างรายได้ 100 บาท ค่าใช้จ่ายในที่นี้คือเงินเดือนพนักงาน ค่าสาขา ค่าระบบไอที และค่าการตลาด ยังไม่รวมเงินสำรองหนี้เสีย ตัวเลขยิ่งต่ำ แปลว่าธนาคารทำงานได้คุ้มค่ากว่า
Cost to Income Ratio สะท้อนประสิทธิภาพในการบริหารจัดการค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของธนาคารและสถาบันการเงินเทียบกับรายได้รวม อัตราส่วนที่ต่ำลงแสดงถึงความสามารถในการควบคุมต้นทุนและการประหยัดต่อขนาด (Economies of Scale)
ในรายงานหุ้นธนาคาร อัตรานี้มักแสดงคู่กับ ROE และเป็นหนึ่งในเป้าหมายที่ผู้บริหารประกาศทุกต้นปี ธนาคารที่ลงทุนระบบดิจิทัลหนักอาจมีอัตราสูงขึ้นชั่วคราวก่อนจะลดลงในอนาคต
สูตรคำนวณ
สูตร Cost-to-Income Ratio
Cost-to-Income Ratio = ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน ÷ รายได้จากการดำเนินงาน × 100
รายได้จากการดำเนินงาน = รายได้ดอกเบี้ยสุทธิ + รายได้ที่มิใช่ดอกเบี้ย
PPOP = รายได้จากการดำเนินงาน × (1 − Cost-to-Income Ratio)
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติธนาคาร ก มีรายได้จากการดำเนินงาน 40,000 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน 18,000 ล้านบาท ส่วนธนาคาร ข มีรายได้ 50,000 ล้านบาท ค่าใช้จ่าย 30,000 ล้านบาท
- ธนาคาร ก = 18,000 ÷ 40,000 × 100 = 45%
- ธนาคาร ข = 30,000 ÷ 50,000 × 100 = 60%
- ถ้าปีหน้ารายได้ของธนาคาร ก โต 10% เป็น 44,000 ล้านบาท โดยค่าใช้จ่ายคงที่ = 18,000 ÷ 44,000 × 100 ≈ 40.9%
สรุปผล
ธนาคาร ข ตัวใหญ่กว่า แต่ใช้ค่าใช้จ่าย 60 บาทต่อรายได้ 100 บาท ขณะที่ธนาคาร ก ใช้เพียง 45 บาท และถ้าธนาคาร ก โตได้โดยไม่เพิ่มค่าใช้จ่าย อัตรานี้จะยิ่งลดลง กำไรจะโตเร็วกว่ารายได้
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Cost-to-Income Ratio
- อัตราที่ลดลงต่อเนื่องหลายปี แปลว่ารายได้โตเร็วกว่าค่าใช้จ่าย ธนาคารมีประสิทธิภาพดีขึ้น
- ควรเทียบกับธนาคารที่มีโมเดลธุรกิจใกล้กัน ธนาคารที่เน้นลูกค้ารายย่อยและมีสาขามากมักมีอัตราสูงกว่าธนาคารที่เน้นลูกค้าองค์กร
- ดูเป้าหมายที่ผู้บริหารประกาศเทียบกับผลจริง ถ้าทำได้ตามกรอบสม่ำเสมอ แสดงว่าคุมต้นทุนได้ดี
- อัตรานี้ใช้กับบริษัทในกลุ่มการเงินอื่นได้ด้วย เช่น บริษัทหลักทรัพย์ และบริษัทสินเชื่อ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Cost-to-Income Ratio ไม่ได้บอก
- อัตราต่ำอาจเป็นเพราะรายได้พิเศษครั้งเดียวที่ทำให้ตัวหารสูงขึ้น ไม่ใช่การคุมต้นทุนเก่งจริง
- การตัดงบลงทุนด้านเทคโนโลยีหรือบุคลากรเพื่อให้ตัวเลขสวย อาจทำให้แข่งขันได้ยากขึ้นในระยะยาว
- อัตรานี้ไม่รวมเงินสำรองหนี้เสีย ธนาคารที่มีประสิทธิภาพสูงแต่ปล่อยกู้เสี่ยงก็ยังอาจกำไรน้อยได้
ดูค่า Cost-to-Income Ratio ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Cost-to-Income Ratio พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง