PP&E คืออะไร
PP&E (Property, Plant and Equipment) หรือที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ คือสินทรัพย์ที่จับต้องได้ซึ่งบริษัทมีไว้ใช้ทำธุรกิจนานกว่า 1 ปี เช่น ที่ดิน โรงงาน เครื่องจักร รถขนส่ง และอุปกรณ์สำนักงาน ไม่ได้ซื้อมาเพื่อขายต่อ
PP&E (Property, Plant and Equipment) หรือที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ คือกลุ่มสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนที่มีตัวตนที่บริษัทถือไว้เพื่อใช้ในการผลิต จำหน่ายสินค้า ให้บริการ หรือเพื่อการบริหารงาน โดยคาดว่าจะใช้ประโยชน์ได้มากกว่าหนึ่งรอบระยะเวลาบัญชี และจะทยอยรับรู้เป็นค่าเสื่อมราคาในงบกำไรขาดทุน
ในรายงานหุ้นมักเห็นบรรทัดที่ดิน อาคารและอุปกรณ์สุทธิในตารางงบดุล ธุรกิจอย่างโรงไฟฟ้า ปิโตรเคมี และโรงพยาบาลมี PP&E เป็นสัดส่วนใหญ่ของสินทรัพย์ ส่วนธุรกิจซอฟต์แวร์หรือนายหน้ามี PP&E น้อยมาก
สูตรคำนวณ
สูตร PP&E
PP&E สุทธิ = ราคาทุน − ค่าเสื่อมราคาสะสม − ค่าเผื่อการด้อยค่า
สัดส่วน PP&E = PP&E สุทธิ ÷ สินทรัพย์รวม × 100
Fixed Asset Turnover = รายได้ ÷ PP&E สุทธิ
สัดส่วนที่ใช้ไปแล้ว = ค่าเสื่อมราคาสะสม ÷ ราคาทุน × 100
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก มี PP&E ราคาทุน 10,000 ล้านบาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 4,000 ล้านบาท สินทรัพย์รวม 15,000 ล้านบาท และรายได้ทั้งปี 12,000 ล้านบาท
- PP&E สุทธิ = 10,000 − 4,000 = 6,000 ล้านบาท
- สัดส่วน PP&E = 6,000 ÷ 15,000 × 100 = 40%
- Fixed Asset Turnover = 12,000 ÷ 6,000 = 2 เท่า
- สัดส่วนที่ใช้ไปแล้ว = 4,000 ÷ 10,000 × 100 = 40%
สรุปผล
สินทรัพย์ 40% ของบริษัทเป็นที่ดิน อาคารและเครื่องจักร ทุก 1 บาทของ PP&E สุทธิสร้างยอดขายได้ 2 บาท และสินทรัพย์ถูกใช้ไปแล้วราว 40% ของอายุ ยังไม่ถึงเวลาต้องเปลี่ยนเครื่องจักรครั้งใหญ่
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า PP&E
- สัดส่วน PP&E สูง แปลว่าเป็นธุรกิจใช้สินทรัพย์หนัก (Asset Heavy) ต้องลงทุนต่อเนื่องและมีค่าเสื่อมราคาสูง กำไรจึงอ่อนไหวกับยอดขายมาก
- Fixed Asset Turnover ที่เพิ่มขึ้น แปลว่าบริษัทใช้โรงงานและเครื่องจักรเดิมสร้างยอดขายได้มากขึ้น ควรเทียบกับคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน
- สัดส่วนที่ใช้ไปแล้วสูง เช่น เกิน 70% อาจหมายถึงเครื่องจักรเก่า และบริษัทอาจต้องใช้งบลงทุนก้อนใหญ่ในอีกไม่กี่ปี
- ดูการเปลี่ยนแปลงของ PP&E คู่กับงบลงทุน (CapEx) และค่าเสื่อมราคา ถ้า CapEx ต่ำกว่าค่าเสื่อมราคาหลายปีติดกัน PP&E สุทธิจะหดลงเรื่อย ๆ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ PP&E ไม่ได้บอก
- ที่ดินไม่มีค่าเสื่อมราคาและมักบันทึกที่ราคาทุนเดิม ที่ดินที่ซื้อไว้นานอาจมีมูลค่าตลาดสูงกว่าตัวเลขในงบมาก
- Fixed Asset Turnover สูงอาจเกิดจากเครื่องจักรเก่าที่หักค่าเสื่อมเกือบหมดแล้ว ไม่ได้แปลว่าบริษัทมีประสิทธิภาพเสมอไป
- ธุรกิจที่เช่าสินทรัพย์แทนการซื้อจะมี PP&E ต่ำ แต่มีสินทรัพย์สิทธิการใช้และหนี้สินตามสัญญาเช่าแทน ควรรวมสองส่วนนี้ก่อนเทียบกับบริษัทที่ซื้อเอง
ดูค่า PP&E ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า PP&E พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง