Depreciation & Amortization คืออะไร
Depreciation หรือค่าเสื่อมราคา คือการทยอยบันทึกต้นทุนของสินทรัพย์ที่จับต้องได้ เช่น อาคาร เครื่องจักร รถยนต์ เป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งาน แทนการบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในปีที่ซื้อ ส่วน Amortization หรือค่าตัดจำหน่าย ใช้หลักเดียวกันกับสินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้ เช่น ซอฟต์แวร์ ใบอนุญาต หรือสิทธิสัมปทาน
ถ้าบันทึกต้นทุนทั้งหมดในปีที่ซื้อ ปีแรกจะดูขาดทุนหนัก และปีถัดไปจะดูกำไรดีเกินจริง การเฉลี่ยต้นทุนออกไปตามอายุการใช้งานสะท้อนว่าสินทรัพย์ช่วยหารายได้ทุกปี
ค่าเสื่อมราคาเป็นค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่เงินสด เพราะเงินจ่ายออกไปตั้งแต่วันซื้อแล้ว ในงบกระแสเงินสดจึงบวกกลับเข้าไป และเป็นส่วนต่างระหว่าง EBITDA กับ EBIT ธุรกิจที่ใช้สินทรัพย์หนัก เช่น โรงไฟฟ้า สายการบิน และโรงพยาบาล มักมีค่าเสื่อมราคาสูง
สูตรคำนวณ
สูตร Depreciation & Amortization
ค่าเสื่อมราคาต่อปี (วิธีเส้นตรง) = (ราคาทุน − มูลค่าซาก) ÷ อายุการใช้งาน (ปี)
มูลค่าตามบัญชี = ราคาทุน − ค่าเสื่อมราคาสะสม
EBITDA = EBIT + ค่าเสื่อมราคา + ค่าตัดจำหน่าย
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก ซื้อเครื่องจักรราคา 1,000,000 บาท ใช้งานได้ 5 ปี คาดว่าขายเป็นเศษเหล็กได้ 100,000 บาทเมื่อหมดอายุ และซื้อซอฟต์แวร์ราคา 300,000 บาท ใช้ได้ 3 ปี
- ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร = (1,000,000 − 100,000) ÷ 5 = 180,000 บาทต่อปี
- มูลค่าตามบัญชีเมื่อครบ 2 ปี = 1,000,000 − (180,000 × 2) = 640,000 บาท
- ค่าตัดจำหน่ายซอฟต์แวร์ = 300,000 ÷ 3 = 100,000 บาทต่อปี
สรุปผล
แม้บริษัท ก จ่ายเงินสดครั้งเดียวตอนซื้อ แต่งบกำไรขาดทุนจะเห็นค่าใช้จ่ายรวม 280,000 บาทต่อปีในช่วง 3 ปีแรก ทำให้กำไรแต่ละปีสะท้อนต้นทุนการใช้สินทรัพย์อย่างสม่ำเสมอ
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Depreciation & Amortization
- ถ้า CAPEX สูงกว่าค่าเสื่อมราคามากต่อเนื่อง บริษัทกำลังขยายกำลังการผลิต ถ้าต่ำกว่าค่าเสื่อมมาก อาจลงทุนไม่พอรักษาสินทรัพย์เดิม
- ค่าเสื่อมราคาที่เพิ่มขึ้นเร็ว มักเกิดหลังโรงงานหรือสาขาใหม่เริ่มเปิดใช้งาน กำไรช่วงแรกอาจลดลงก่อนรายได้จะตามทัน
- สัดส่วนค่าเสื่อมราคาต่อรายได้บอกว่าธุรกิจใช้สินทรัพย์หนักแค่ไหน ใช้เทียบกับคู่แข่งในกลุ่มเดียวกันได้
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Depreciation & Amortization ไม่ได้บอก
- บริษัทเลือกอายุการใช้งานได้เอง การยืดอายุการใช้งานให้ยาวขึ้นทำให้ค่าเสื่อมต่อปีลดลงและกำไรดูดีขึ้นทันที ควรอ่านหมายเหตุว่ามีการเปลี่ยนนโยบายหรือไม่
- ค่าเสื่อมราคาไม่ใช่เงินสดก็จริง แต่สินทรัพย์เสื่อมสภาพจริง วันหนึ่งต้องจ่ายเงินซื้อใหม่ การมองข้ามค่าเสื่อมทั้งหมดจะประเมินความสามารถทำกำไรสูงเกินไป
- ค่าตัดจำหน่ายจากการซื้อกิจการอาจทำให้กำไรสุทธิต่ำกว่ากำไรจากธุรกิจจริง บางรายงานจึงแสดงกำไรที่บวกกลับรายการนี้ ควรดูว่าเทียบตัวเลขแบบเดียวกัน
ดูค่า Depreciation & Amortization ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Depreciation & Amortization พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง