Glossary · ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย

Depreciation & Amortization คืออะไร

ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย ความหมาย สูตรคำนวณ ตัวอย่าง และข้อควรระวัง

เขียนโดย HypeTimes Staff

Depreciation & Amortization คืออะไร

Depreciation หรือค่าเสื่อมราคา คือการทยอยบันทึกต้นทุนของสินทรัพย์ที่จับต้องได้ เช่น อาคาร เครื่องจักร รถยนต์ เป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งาน แทนการบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในปีที่ซื้อ ส่วน Amortization หรือค่าตัดจำหน่าย ใช้หลักเดียวกันกับสินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้ เช่น ซอฟต์แวร์ ใบอนุญาต หรือสิทธิสัมปทาน

ถ้าบันทึกต้นทุนทั้งหมดในปีที่ซื้อ ปีแรกจะดูขาดทุนหนัก และปีถัดไปจะดูกำไรดีเกินจริง การเฉลี่ยต้นทุนออกไปตามอายุการใช้งานสะท้อนว่าสินทรัพย์ช่วยหารายได้ทุกปี

ค่าเสื่อมราคาเป็นค่าใช้จ่ายที่ไม่ใช่เงินสด เพราะเงินจ่ายออกไปตั้งแต่วันซื้อแล้ว ในงบกระแสเงินสดจึงบวกกลับเข้าไป และเป็นส่วนต่างระหว่าง EBITDA กับ EBIT ธุรกิจที่ใช้สินทรัพย์หนัก เช่น โรงไฟฟ้า สายการบิน และโรงพยาบาล มักมีค่าเสื่อมราคาสูง

สูตรคำนวณ

สูตร Depreciation & Amortization

ค่าเสื่อมราคาต่อปี (วิธีเส้นตรง) = (ราคาทุน − มูลค่าซาก) ÷ อายุการใช้งาน (ปี)
มูลค่าตามบัญชี = ราคาทุน − ค่าเสื่อมราคาสะสม
EBITDA = EBIT + ค่าเสื่อมราคา + ค่าตัดจำหน่าย

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติบริษัท ก ซื้อเครื่องจักรราคา 1,000,000 บาท ใช้งานได้ 5 ปี คาดว่าขายเป็นเศษเหล็กได้ 100,000 บาทเมื่อหมดอายุ และซื้อซอฟต์แวร์ราคา 300,000 บาท ใช้ได้ 3 ปี

  • ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร = (1,000,000 − 100,000) ÷ 5 = 180,000 บาทต่อปี
  • มูลค่าตามบัญชีเมื่อครบ 2 ปี = 1,000,000 − (180,000 × 2) = 640,000 บาท
  • ค่าตัดจำหน่ายซอฟต์แวร์ = 300,000 ÷ 3 = 100,000 บาทต่อปี

สรุปผล

แม้บริษัท ก จ่ายเงินสดครั้งเดียวตอนซื้อ แต่งบกำไรขาดทุนจะเห็นค่าใช้จ่ายรวม 280,000 บาทต่อปีในช่วง 3 ปีแรก ทำให้กำไรแต่ละปีสะท้อนต้นทุนการใช้สินทรัพย์อย่างสม่ำเสมอ

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

วิธีอ่านค่า Depreciation & Amortization

  • ถ้า CAPEX สูงกว่าค่าเสื่อมราคามากต่อเนื่อง บริษัทกำลังขยายกำลังการผลิต ถ้าต่ำกว่าค่าเสื่อมมาก อาจลงทุนไม่พอรักษาสินทรัพย์เดิม
  • ค่าเสื่อมราคาที่เพิ่มขึ้นเร็ว มักเกิดหลังโรงงานหรือสาขาใหม่เริ่มเปิดใช้งาน กำไรช่วงแรกอาจลดลงก่อนรายได้จะตามทัน
  • สัดส่วนค่าเสื่อมราคาต่อรายได้บอกว่าธุรกิจใช้สินทรัพย์หนักแค่ไหน ใช้เทียบกับคู่แข่งในกลุ่มเดียวกันได้

ข้อควรระวัง

สิ่งที่ Depreciation & Amortization ไม่ได้บอก

  • บริษัทเลือกอายุการใช้งานได้เอง การยืดอายุการใช้งานให้ยาวขึ้นทำให้ค่าเสื่อมต่อปีลดลงและกำไรดูดีขึ้นทันที ควรอ่านหมายเหตุว่ามีการเปลี่ยนนโยบายหรือไม่
  • ค่าเสื่อมราคาไม่ใช่เงินสดก็จริง แต่สินทรัพย์เสื่อมสภาพจริง วันหนึ่งต้องจ่ายเงินซื้อใหม่ การมองข้ามค่าเสื่อมทั้งหมดจะประเมินความสามารถทำกำไรสูงเกินไป
  • ค่าตัดจำหน่ายจากการซื้อกิจการอาจทำให้กำไรสุทธิต่ำกว่ากำไรจากธุรกิจจริง บางรายงานจึงแสดงกำไรที่บวกกลับรายการนี้ ควรดูว่าเทียบตัวเลขแบบเดียวกัน

ดูค่า Depreciation & Amortization ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Depreciation & Amortization พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง

ดูคำศัพท์ทั้งหมด

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือขายหลักทรัพย์ใด ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจลงทุน