PPA คืออะไร
PPA (Power Purchase Agreement) หรือสัญญาซื้อขายไฟฟ้า คือสัญญาระยะยาวระหว่างโรงไฟฟ้ากับผู้ซื้อไฟ ซึ่งอาจเป็นการไฟฟ้าของรัฐหรือลูกค้าโรงงาน สัญญากำหนดปริมาณ ราคา สูตรปรับค่าไฟ และอายุสัญญาไว้ล่วงหน้า มักยาว 20-25 ปี ทำให้รายได้ของโรงไฟฟ้าคาดการณ์ได้สูง
ยิ่งสัดส่วนรายได้ตามสัญญาสูงเมื่อเทียบกับรายได้ที่ขายในราคาตลาด กำไรยิ่งมั่นคง หุ้นยิ่งมีลักษณะคล้ายพันธบัตร โรงไฟฟ้าที่ขายทั้งไฟและไอน้ำให้ลูกค้าอุตสาหกรรม มักมีอัตรากำไรต่างจากโรงที่ขายให้การไฟฟ้าอย่างเดียว ส่วนโรงไฟฟ้าใหม่ที่เพิ่งลงนาม PPA และรอเปิดดำเนินการ คือการเติบโตในอนาคต
องค์ประกอบรายได้ตามสัญญา
- ค่าความพร้อมจ่าย (Availability Payment หรือ Capacity Payment): ได้เมื่อโรงไฟฟ้าพร้อมเดินเครื่องตามสัญญา เป็นรายได้ที่แน่นอนและมักเป็นแหล่งกำไรหลักของโรงไฟฟ้า
- ค่าพลังงานไฟฟ้า (Energy Payment): คิดตามหน่วยไฟฟ้าที่ขายจริง (1 MWh = 1,000 หน่วย) ส่วนมากเป็นค่าเชื้อเพลิงที่ส่งผ่านไปให้ผู้ซื้อ
- Take-or-Pay: เงื่อนไขในบางสัญญาที่ผู้ซื้อต้องจ่ายขั้นต่ำแม้จะรับไฟไม่ครบ
ความเสี่ยงที่สัญญาไม่ได้คุ้มครอง
- สูตรส่งผ่านต้นทุนเชื้อเพลิงมักมีช่วงเวลาล่าช้า เมื่อราคาก๊าซหรือถ่านหินพุ่งเร็ว กำไรอาจหายไปชั่วคราวก่อนค่าไฟจะปรับตาม
- PPA การันตีรายได้ แต่ไม่ได้การันตีต้นทุน หากโรงไฟฟ้าเสียบ่อยจนไม่พร้อมจ่ายตามสัญญา อาจถูกหักค่าความพร้อมจ่ายหรือเสียค่าปรับ
- ถ้าผู้ซื้อไฟมีปัญหาการเงิน หรือโรงไฟฟ้าอยู่ในต่างประเทศ ต้องนับความเสี่ยงด้านการเมืองและค่าเงินรวมด้วย
- โรงที่ใกล้หมดสัญญาอาจต้องขายไฟในราคาที่ต่ำลงหรือหยุดเดินเครื่อง