Glossary · หุ้นกู้ด้อยสิทธิที่มีลักษณะคล้ายทุน ไม่มีกำหนดไถ่ถอน

Perpetual Bond คืออะไร

หุ้นกู้ด้อยสิทธิที่มีลักษณะคล้ายทุน ไม่มีกำหนดไถ่ถอน ความหมาย สูตรคำนวณ ตัวอย่าง และข้อควรระวัง

เขียนโดย HypeTimes Staff

Perpetual Bond คืออะไร

Perpetual Bond หรือหุ้นกู้ด้อยสิทธิที่มีลักษณะคล้ายทุน คือหุ้นกู้ที่ไม่มีวันครบกำหนดไถ่ถอน ผู้ออกจะไถ่ถอนเมื่อไรก็ได้ตามสิทธิที่ระบุไว้ (มักเริ่มไถ่ถอนได้หลังผ่านไปหลายปี) และมีสิทธิเลื่อนจ่ายดอกเบี้ยออกไปได้ ผู้ถือได้รับชำระคืนหลังเจ้าหนี้ทั่วไปทั้งหมดถ้าบริษัทล้มละลาย ดอกเบี้ยจึงมักสูงกว่าหุ้นกู้ทั่วไปของบริษัทเดียวกัน

หุ้นกู้ประเภทนี้มักมีเงื่อนไข dividend stopper คือห้ามจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นสามัญก่อนจ่ายดอกเบี้ยที่ค้างให้ผู้ถือหุ้นกู้

เพราะไม่มีภาระต้องคืนเงินต้นและเลื่อนจ่ายดอกเบี้ยได้ มาตรฐานบัญชีจึงมักให้บันทึกเป็นส่วนของผู้ถือหุ้น ไม่ใช่หนี้สิน และดอกเบี้ยที่จ่ายถูกหักจากส่วนของผู้ถือหุ้นโดยตรงแทนการผ่านงบกำไรขาดทุน บริษัทจัดอันดับเครดิตมักนับเป็นทุนเพียงบางส่วน บริษัทไทยหลายแห่งในกลุ่มพลังงาน อสังหาริมทรัพย์ และโรงแรม ใช้หุ้นกู้ประเภทนี้เพื่อเสริมฐานทุนโดยไม่ต้องเพิ่มทุน

สูตรคำนวณ

สูตร Perpetual Bond

D/E ที่ปรับแล้ว = (หนี้ที่มีภาระดอกเบี้ย + Perpetual Bond) ÷ (ส่วนของผู้ถือหุ้น − Perpetual Bond)
กำไรส่วนของผู้ถือหุ้นสามัญ = กำไรสุทธิ − ดอกเบี้ยจ่ายของ Perpetual Bond
EPS ที่ถูกต้อง = กำไรส่วนของผู้ถือหุ้นสามัญ ÷ จำนวนหุ้นสามัญ

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติบริษัท ก มีหนี้ที่มีภาระดอกเบี้ย 60,000 ล้านบาท ส่วนของผู้ถือหุ้นในงบ 50,000 ล้านบาท ซึ่งรวม Perpetual Bond 10,000 ล้านบาท ดอกเบี้ย 6% ต่อปี บริษัทมีกำไรสุทธิ 3,000 ล้านบาท และมีหุ้นสามัญ 1,000 ล้านหุ้น

  • D/E ตามงบ = 60,000 ÷ 50,000 = 1.2 เท่า
  • D/E ที่ปรับแล้ว = (60,000 + 10,000) ÷ (50,000 − 10,000) = 1.75 เท่า
  • ดอกเบี้ย Perpetual Bond = 10,000 × 6% = 600 ล้านบาท
  • EPS = (3,000 − 600) ÷ 1,000 = 2.40 บาท แทนที่จะเป็น 3,000 ÷ 1,000 = 3.00 บาท

สรุปผล

ถ้าไม่ปรับตัวเลข บริษัทจะดูมีหนี้น้อยกว่าความจริงเกือบ 1.5 เท่า และกำไรต่อหุ้นจะดูสูงกว่าที่ผู้ถือหุ้นสามัญได้จริง 25%

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

วิธีอ่านค่า Perpetual Bond

  • เมื่อเห็นบรรทัดหุ้นกู้ด้อยสิทธิไม่มีกำหนดอายุในส่วนของผู้ถือหุ้น ให้คำนวณ D/E และ ROE ทั้งแบบตามงบและแบบปรับแล้ว
  • ดูวันที่ผู้ออกมีสิทธิไถ่ถอนครั้งแรก (call date) ตลาดมักคาดว่าบริษัทจะไถ่ถอนในวันนั้น เพราะหลายรุ่นมีเงื่อนไขให้อัตราดอกเบี้ยปรับขึ้นถ้าไม่ไถ่ถอน

ข้อควรระวัง

สิ่งที่ Perpetual Bond ไม่ได้บอก

  • อย่าใช้กำไรสุทธิทั้งก้อนคำนวณ EPS หรือ P/E ต้องหักดอกเบี้ยของ Perpetual Bond ก่อน
  • การไถ่ถอนด้วยเงินกู้ทำให้ D/E ตามงบพุ่งขึ้นในไตรมาสเดียว ทั้งที่ภาระจริงแทบไม่เปลี่ยน

ดูค่า Perpetual Bond ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Perpetual Bond พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง

ดูคำศัพท์ทั้งหมด

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือขายหลักทรัพย์ใด ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจลงทุน