Debenture คืออะไร
หุ้นกู้ (Debenture หรือ Corporate Bond) คือตราสารที่บริษัทออกขายเพื่อกู้เงินจากนักลงทุนโดยตรง ผู้ซื้อหุ้นกู้มีฐานะเป็นเจ้าหนี้ ได้รับดอกเบี้ยตามอัตราที่กำหนด (คูปอง) เป็นงวด และได้รับเงินต้นคืนเมื่อครบกำหนดไถ่ถอน
ลองนึกภาพว่าเพื่อนจะเปิดร้านอาหาร ถ้าเราเข้าหุ้นด้วย เราได้ส่วนแบ่งกำไรมากหรือน้อยตามฝีมือร้าน นั่นคือหุ้น แต่ถ้าเราให้เพื่อนยืมเงินโดยตกลงดอกเบี้ยปีละ 5% ร้านขายดีแค่ไหนเราก็ได้ 5% เท่าเดิม แต่ถ้าร้านเจ๊ง เราอาจไม่ได้เงินคืน นั่นคือหุ้นกู้
ในรายงานวิเคราะห์หุ้น หุ้นกู้เป็นหนี้ที่มีภาระดอกเบี้ยส่วนสำคัญ ยอดหุ้นกู้ที่ครบกำหนดในแต่ละปีบอกว่าบริษัทต้องหาเงินมาคืนหรือออกหุ้นกู้ใหม่มาทดแทนเท่าไร
สูตรคำนวณ
สูตร Debenture
ดอกเบี้ยต่อปี = มูลค่าที่ตราไว้ × อัตราดอกเบี้ยคูปอง
ราคาหุ้นกู้ = มูลค่าปัจจุบันของดอกเบี้ยทุกงวด + มูลค่าปัจจุบันของเงินต้นที่จะได้คืน
ดอกเบี้ยตลาดขึ้น → ราคาหุ้นกู้เดิมลง และดอกเบี้ยตลาดลง → ราคาหุ้นกู้เดิมขึ้น
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติซื้อหุ้นกู้มูลค่า 1,000 บาท อายุ 3 ปี คูปอง 4% ต่อปี ผ่านไป 1 ปี ดอกเบี้ยตลาดของหุ้นกู้ระดับเดียวกันขึ้นเป็น 6%
- ดอกเบี้ยที่ได้รับ = 1,000 × 4% = 40 บาทต่อปี รวม 3 ปี 120 บาท
- ถ้าต้องขายหลังผ่านไป 1 ปี ผู้ซื้อจะจ่ายเพียง 40 ÷ 1.06 + 1,040 ÷ 1.06² ≈ 963 บาท
สรุปผล
ถ้าถือจนครบกำหนดและบริษัทไม่ผิดนัด จะได้เงินต้นคืน 1,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยครบ แต่ถ้าต้องขายก่อนในช่วงที่ดอกเบี้ยตลาดสูงขึ้น จะขาดทุนจากราคาราว 37 บาท
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Debenture
- หุ้นกู้ที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่าหุ้นกู้รายอื่นมาก มักเป็นเพราะผู้ออกมีความเสี่ยงสูงกว่า ควรดูอันดับความน่าเชื่อถือประกอบเสมอ
- สำหรับผู้ถือหุ้นของบริษัท ให้ดูตารางหุ้นกู้ครบกำหนด ถ้ามีหุ้นกู้ก้อนใหญ่ครบกำหนดในปีที่ตลาดตึงตัว บริษัทอาจต้องออกหุ้นกู้ใหม่ที่ดอกเบี้ยสูงขึ้น หรือต้องเพิ่มทุน
- หุ้นกู้มักมีข้อกำหนด (covenant) เช่น ให้รักษาอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนไม่เกินระดับหนึ่ง ถ้าผิดเงื่อนไข ผู้ถือหุ้นกู้อาจเรียกเงินคืนก่อนกำหนด
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Debenture ไม่ได้บอก
- หุ้นกู้ไม่ใช่เงินฝาก ไม่มีการคุ้มครองเงินฝาก ถ้าบริษัทผิดนัดชำระ ผู้ถือหุ้นกู้อาจได้เงินคืนเพียงบางส่วนหรือไม่ได้เลย
- หุ้นกู้บางรุ่นมีสภาพคล่องต่ำ ถ้าต้องการเงินก่อนครบกำหนดอาจขายได้ยากหรือต้องขายในราคาต่ำ
- หุ้นกู้ด้อยสิทธิหรือหุ้นกู้ไม่มีกำหนดอายุ (perpetual) มีความเสี่ยงสูงกว่าหุ้นกู้ทั่วไป เพราะได้รับชำระหลังเจ้าหนี้อื่น และบริษัทอาจเลื่อนจ่ายดอกเบี้ยได้
ดูค่า Debenture ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Debenture พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง