NRV คืออะไร
NRV (Net Realizable Value) หรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ คือราคาที่คาดว่าจะขายสินค้าได้ หักด้วยต้นทุนที่ต้องจ่ายเพิ่มเพื่อให้ขายได้ เช่น ค่าทำให้เสร็จ ค่าขาย และค่าโอน กฎบัญชีให้แสดงสินค้าคงเหลือที่ราคาทุนหรือ NRV แล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า ถ้า NRV ต่ำกว่าทุน ต้องปรับลดมูลค่าและบันทึกผลขาดทุน
ในหุ้นไทยมักเห็นในธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่มีโครงการขายไม่ออก และธุรกิจโรงกลั่น ปิโตรเคมี หรือเหล็ก ที่ราคาวัตถุดิบผันผวน รายงานมักแยกบรรทัดกำไรขาดทุนจากสต็อกและ NRV ออกจากกำไรปกติ ตาม TFRS ถ้าราคาฟื้นขึ้น บริษัทกลับรายการผลขาดทุนได้ไม่เกินราคาทุนเดิม ส่วน US GAAP ไม่ให้กลับรายการ
สูตรคำนวณ
สูตร NRV
NRV = ราคาขายที่คาดว่าจะได้ − ต้นทุนที่ต้องจ่ายเพิ่มเพื่อทำให้เสร็จและขาย
ผลขาดทุนจากการปรับลดมูลค่า = ราคาทุน − NRV (เมื่อ NRV ต่ำกว่าทุน)
มูลค่าสินค้าในงบ = ราคาทุนหรือ NRV แล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก พัฒนาอสังหาฯ มีคอนโดสร้างเสร็จเหลือขาย ต้นทุน 500 ล้านบาท ตลาดชะลอจนคาดว่าจะขายได้รวม 480 ล้านบาท และต้องจ่ายค่าการตลาดกับค่าโอนอีก 30 ล้านบาท ไตรมาสนี้บริษัทมีรายได้ 2,000 ล้านบาท กำไรขั้นต้นก่อนปรับลดมูลค่า 600 ล้านบาท
- NRV = 480 − 30 = 450 ล้านบาท
- ผลขาดทุนจากการปรับลดมูลค่า = 500 − 450 = 50 ล้านบาท
- อัตรากำไรขั้นต้นก่อนปรับลด = 600 ÷ 2,000 × 100 = 30%
- อัตรากำไรขั้นต้นหลังปรับลด = (600 − 50) ÷ 2,000 × 100 = 27.5%
สรุปผล
แม้คอนโดยังไม่ได้ขาย บริษัทต้องรับรู้ผลขาดทุน 50 ล้านบาททันที ทำให้อัตรากำไรขั้นต้นไตรมาสนี้ลดจาก 30% เหลือ 27.5% ถ้าภายหลังตลาดฟื้น บริษัทอาจกลับรายการได้ไม่เกิน 50 ล้านบาทนี้
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า NRV
- ผลขาดทุนจาก NRV ที่เกิดซ้ำหลายไตรมาสในหุ้นอสังหาฯ เป็นสัญญาณว่าโครงการเก่าขายยาก บริษัทอาจต้องลดราคาเพื่อระบายสต็อก
- ในหุ้นโรงกลั่นและปิโตรเคมี ถ้าราคาน้ำมันลดลงแรงช่วงปลายไตรมาส มักมีขาดทุนจาก NRV และเมื่อราคาฟื้นในไตรมาสถัดไปอาจมีกำไรจากการกลับรายการ
- นักวิเคราะห์มักตัดผล NRV ออกเมื่อคำนวณกำไรปกติ เพราะขึ้นกับราคาตลาดในวันปิดงบ ไม่ได้สะท้อนการทำธุรกิจหลัก
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ NRV ไม่ได้บอก
- ผล NRV ต่างจากกำไรขาดทุนจากสต็อกน้ำมัน (Stock Gain/Loss) ที่เกิดจากต้นทุนวัตถุดิบเก่าใหม่ไม่เท่ากัน รายงานบางฉบับรวมสองรายการไว้บรรทัดเดียว ควรอ่านแยกให้ชัด
- การกลับรายการ NRV ทำให้กำไรไตรมาสนั้นดูดีขึ้น ทั้งที่ธุรกิจไม่ได้ดีขึ้นจริง ไม่ควรนำไปคาดการณ์กำไรต่อเนื่อง
- การประเมิน NRV อาศัยการคาดราคาขายของผู้บริหาร บริษัทที่ประเมินแง่ดีเกินไปอาจยังไม่ปรับลดมูลค่าทั้งที่สินค้าขายไม่ออกมานาน
ดูค่า NRV ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า NRV พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง