Logistics / Last-mile คืออะไร

Logistics / Last-mile คืออะไร

Logistics คือการบริหารการเคลื่อนย้ายและจัดเก็บสินค้าตั้งแต่โรงงานถึงมือผู้บริโภค ส่วน Last-mile คือช่วงสุดท้ายที่นำพัสดุจากศูนย์กระจายสินค้าไปส่งถึงหน้าบ้านผู้รับ เป็นช่วงที่ใช้คนและรถมากที่สุดจึงมีต้นทุนต่อชิ้นสูงที่สุด

ธุรกิจนี้มีต้นทุนคงที่ก้อนใหญ่ ทั้งศูนย์คัดแยก คลังสินค้า สาขา และระบบติดตามพัสดุ ต้นทุนต่อชิ้น = ต้นทุนคงที่ ÷ ปริมาณพัสดุ + ต้นทุนผันแปรต่อชิ้น ปริมาณที่มากขึ้นจึงเฉลี่ยต้นทุนคงที่ลง แต่ถ้าปริมาณโตมาจากการตัดราคาแย่งลูกค้า ทุกรายอาจส่งมากขึ้นแต่ไม่มีใครกำไร ต้นทุนผันแปร เช่น ราคาน้ำมันและค่าแรงขั้นต่ำ กระทบทันที แต่การขึ้นค่าส่งตามมักทำได้ช้าเมื่อตลาดแข่งขันสูง

ปริมาณพัสดุเติบโตตามอีคอมเมิร์ซ แต่ตลาดขนส่งพัสดุไทยเคยเผชิญสงครามราคารุนแรงหลังมีผู้เล่นใหม่จำนวนมาก และแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหลายรายสร้างระบบขนส่งของตัวเอง ทำให้ปริมาณงานของผู้ให้บริการภายนอกลดลง ขนส่งแบบสัญญาระยะยาว เช่น คลังสินค้าและขนส่งให้โรงงาน มักมีกำไรสม่ำเสมอกว่าการส่งพัสดุรายชิ้นที่แข่งขันด้วยราคา

ตัวชี้วัดหลัก

• ปริมาณพัสดุ ซึ่งช่วงเทศกาลลดราคาและปลายปีสูงกว่าช่วงอื่นมาก
• ราคาเฉลี่ยต่อชิ้น
• ต้นทุนต่อชิ้น
• กำไรต่อชิ้น = ราคาเฉลี่ยต่อชิ้น − ต้นทุนต่อชิ้น
• สัดส่วนพัสดุจากแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซรายใหญ่