Lease Liability คืออะไร

Lease Liability คืออะไร

Lease Liability หรือหนี้สินตามสัญญาเช่า คือภาระที่บริษัทต้องจ่ายค่าเช่าตลอดอายุสัญญาเช่าระยะยาว คิดเป็นมูลค่าปัจจุบันแล้วบันทึกเป็นหนี้สินในงบดุล คู่กับสินทรัพย์สิทธิการใช้ (Right-of-Use Asset) ตามมาตรฐานบัญชี TFRS 16 ที่ใช้ในไทยตั้งแต่ปี 2563

สัญญาเช่าระยะยาวสร้างภาระจ่ายเงินที่แน่นอนตลอดอายุสัญญาเหมือนการผ่อนหนี้ แม้บริษัทไม่ได้กู้เงิน มาตรฐานบัญชีจึงให้บันทึกภาระนี้เป็นหนี้สินในงบดุล แทนการบันทึกค่าเช่าเป็นค่าใช้จ่ายรายปีแบบเดิม

ผลคือค่าเช่าในงบกำไรขาดทุนหายไป แทนที่ด้วยค่าเสื่อมราคาของสินทรัพย์สิทธิการใช้ และดอกเบี้ยของหนี้สินตามสัญญาเช่า EBITDA หลัง TFRS 16 จึงสูงขึ้นประมาณเท่ากับค่าเช่าที่เคยบันทึกเป็นค่าใช้จ่าย ธุรกิจที่เช่าพื้นที่มาก เช่น ค้าปลีก ร้านอาหาร โรงภาพยนตร์ และสายการบิน ได้รับผลกระทบมากที่สุด

สูตรคำนวณ

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติบริษัทเช่าพื้นที่ 10 ปี ค่าเช่าปีละ 12 ล้านบาท จ่ายปลายปี และใช้อัตราคิดลด 5%

• หนี้สินตามสัญญาเช่า = 12 × 7.72 ≈ 92.7 ล้านบาท (7.72 คือตัวคูณมูลค่าปัจจุบันของค่าเช่า 10 ปีที่ 5%)
• ปีแรก: ค่าเสื่อมราคา = 92.7 ÷ 10 ≈ 9.3 ล้านบาท และดอกเบี้ย = 92.7 × 5% ≈ 4.6 ล้านบาท
• ค่าใช้จ่ายรวมปีแรก ≈ 13.9 ล้านบาท ขณะที่ EBITDA สูงขึ้น 12 ล้านบาทเพราะไม่มีค่าเช่าแล้ว

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

วิธีอ่านค่า Lease Liability

• เมื่อเทียบ EBITDA หรือ Net Debt ระหว่างบริษัท ให้ดูว่าตัวเลขรวมหนี้สินตามสัญญาเช่าหรือไม่ และเทียบแบบเดียวกันทุกบริษัท
• บางรายงานคำนวณ EBITDA หลังหักค่าเช่า หรือกระแสเงินสดอิสระหลังจ่ายค่าเช่า เพื่อให้เห็นภาพใกล้กับเงินสดจริงมากขึ้น
• บริษัทที่หนี้สินตามสัญญาเช่าสูงมาก มีภาระคงที่ที่ลดไม่ได้ง่าย แม้ยอดขายลดลง ถือเป็นต้นทุนคงที่อีกรูปแบบหนึ่ง

ข้อควรระวัง

ดูค่า Lease Liability ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Lease Liability พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง