GRM คืออะไร
GRM (Gross Refining Margin) หรือค่าการกลั่น คือส่วนต่างระหว่างมูลค่าผลิตภัณฑ์ที่โรงกลั่นผลิตได้ เช่น น้ำมันเบนซิน ดีเซล น้ำมันอากาศยาน และก๊าซหุงต้ม กับต้นทุนน้ำมันดิบที่ซื้อมา มักคิดเป็นดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล เป็นตัวชี้วัดหลักว่าโรงกลั่นทำกำไรได้มากน้อยแค่ไหน
Gross Refining Margin (GRM) หรือค่าการกลั่น คือส่วนต่างระหว่างมูลค่าของผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมสำเร็จรูปที่กลั่นได้ (เช่น เบนซิน ดีเซล น้ำมันอากาศยาน) กับต้นทุนน้ำมันดิบที่นำเข้ากลั่น คำนวณเป็นดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล สะท้อนความสามารถในการทำกำไรขั้นต้นของโรงกลั่น
รายงานหุ้นโรงกลั่นจึงแยก Market GRM ซึ่งสะท้อนส่วนต่างราคาจริงจากการกลั่น ออกจาก Accounting GRM ที่รวมกำไรหรือขาดทุนจากสต็อกน้ำมันแล้ว ส่วน Crack Spread คือส่วนต่างราคาผลิตภัณฑ์แต่ละตัวกับน้ำมันดิบ ใช้ติดตามแนวโน้มค่าการกลั่นรายสัปดาห์
สูตรคำนวณ
สูตร GRM
Market GRM = มูลค่าผลิตภัณฑ์ที่กลั่นได้ − ต้นทุนน้ำมันดิบ (ดอลลาร์ต่อบาร์เรล)
Accounting GRM = Market GRM ± กำไร (ขาดทุน) จากสต็อกน้ำมันต่อบาร์เรล
Crack Spread = ราคาผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด − ราคาน้ำมันดิบ เช่น ดีเซล − ดูไบ
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติโรงกลั่น ก ในไตรมาสหนึ่งกลั่นน้ำมันดิบ 20 ล้านบาร์เรล ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าเฉลี่ย 90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ต้นทุนน้ำมันดิบ 82 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และมีน้ำมันในสต็อก 10 ล้านบาร์เรลที่ราคาลดลงบาร์เรลละ 5 ดอลลาร์ในไตรมาสนั้น
- Market GRM = 90 − 82 = 8 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
- ขาดทุนจากสต็อก = 10 × 5 = 50 ล้านดอลลาร์
- ขาดทุนจากสต็อกต่อบาร์เรลที่กลั่น = 50 ÷ 20 = 2.5 ดอลลาร์
- Accounting GRM = 8 − 2.5 = 5.5 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
สรุปผล
ธุรกิจกลั่นจริงทำส่วนต่างได้ 8 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล แต่ราคาน้ำมันที่ลดลงทำให้กำไรในงบเหลือเพียง 5.5 ดอลลาร์ ส่วนที่หายไปเป็นผลจากราคาน้ำมัน ไม่ใช่การกลั่นที่แย่ลง
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า GRM
- ใช้ Market GRM ประเมินความสามารถทำกำไรจริงของโรงกลั่น และใช้ Accounting GRM ทำความเข้าใจว่าทำไมกำไรในงบไตรมาสนั้นสูงหรือต่ำผิดปกติ
- ช่วงราคาน้ำมันขาขึ้น โรงกลั่นมักมีกำไรจากสต็อกช่วยเสริม ช่วงขาลงจะขาดทุนจากสต็อก กำไรสุทธิจึงแกว่งแรงกว่าธุรกิจหลัก
- Crack Spread ของดีเซลและน้ำมันอากาศยานมักเป็นตัวขับค่าการกลั่นในเอเชีย ติดตามรายสัปดาห์ได้ก่อนงบการเงินออก
- โรงกลั่นที่ซับซ้อนกว่าแปลงน้ำมันดิบเป็นผลิตภัณฑ์ราคาสูงได้มากกว่า จึงมักมี GRM สูงกว่าโรงกลั่นแบบพื้นฐาน
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ GRM ไม่ได้บอก
- อย่าดีใจกับกำไรที่พุ่งจากสต็อกน้ำมัน เพราะเป็นกำไรที่กลับทิศได้ทันทีเมื่อราคาน้ำมันลง ควรดูกำไรหลักที่ตัดรายการสต็อกออกแล้ว
- แต่ละบริษัทคำนวณ GRM ต่างกัน เช่น รวมหรือไม่รวมผลจากการป้องกันความเสี่ยงราคา ควรเทียบภายในบริษัทเดียวกันหรือนิยามเดียวกัน
- ค่าการกลั่นเป็นวัฏจักรตามอุปสงค์น้ำมันโลกและกำลังการกลั่นใหม่ ปีที่ GRM สูงมากมักไม่ยั่งยืน
ดูค่า GRM ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า GRM พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง