Freight Rate คืออะไร
Freight Rate หรือค่าระวางเรือ คือราคาที่ผู้ส่งสินค้าจ่ายให้เจ้าของเรือเพื่อขนสินค้าข้ามทะเล สำหรับบริษัทเจ้าของเรือ ค่าระวางคือรายได้ ต้นทุนเดินเรือต่อวันค่อนข้างคงที่ กำไรต่อวันคือค่าระวางลบต้นทุนเดินเรือต่อวัน กำไรจึงแกว่งแรงกว่าค่าระวางมาก และถ้าค่าระวางต่ำกว่าต้นทุนต่อวัน บริษัทจะขาดทุนทันที ส่วนผู้ส่งออกหรือนำเข้าที่จ่ายค่าขนส่งเอง ค่าระวางคือต้นทุนที่กดดันอัตรากำไร
ธุรกิจเรือเป็นวัฏจักร เมื่อค่าระวางสูง เจ้าของเรือสั่งต่อเรือเพิ่ม แต่การต่อเรือใหม่ใช้เวลาหลายปี กว่าเรือจะส่งมอบความต้องการอาจลดลงแล้ว เรือล้นตลาด ค่าระวางจึงดิ่ง รอบขึ้นลงจึงยาวและแรง P/E ต่ำสุดของหุ้นเรือมักเกิดตอนค่าระวางสูงสุด
ตลาดหลักและดัชนี
- เรือคอนเทนเนอร์: ขนสินค้าสำเร็จรูป คิดราคาเป็นดอลลาร์ต่อตู้ (TEU) ดัชนีที่ติดตามคือ SCFI สำหรับเรือคอนเทนเนอร์ขาออกจากจีน
- เรือเทกอง (Dry Bulk): ขนถ่านหิน แร่เหล็ก และธัญพืช มักคิดเป็นค่าเช่าเรือดอลลาร์ต่อวัน (TCE) ดัชนีที่ติดตามคือ Baltic Dry Index (BDI)
- ดัชนีสะท้อนตลาดรวม ขนาดเรือ เส้นทาง และสัญญาเช่า ทำให้รายได้จริงของแต่ละบริษัทต่างจากดัชนีได้มาก
รูปแบบการให้เช่าเรือ
- สัญญาระยะยาว (Time Charter): รายได้คงที่ตลอดสัญญา
- วิ่งตามราคาตลาดรายเที่ยว (Spot): ได้ประโยชน์เร็วเมื่อค่าระวางขึ้น และเสียเร็วเมื่อค่าระวางลง
ปัจจัยขับค่าระวาง
- อุปทาน: จำนวนเรือที่สั่งต่อใหม่เทียบกับกองเรือทั้งโลก (Orderbook) ถ้าเรือใหม่จำนวนมากกำลังส่งมอบ ค่าระวางมักถูกกดดันในปีถัดไป
- อุปสงค์: การค้าโลกและความต้องการสินค้าโภคภัณฑ์ของจีน
- เหตุการณ์ที่ทำให้เรือต้องอ้อมเส้นทาง เช่น ช่องแคบหรือคลองถูกปิด ซึ่งดันค่าระวางขึ้นชั่วคราว