EPS Accretion / Dilution คืออะไร
EPS Accretion คือกรณีที่การซื้อกิจการ การเพิ่มทุน หรือการลงทุนใหม่ ทำให้กำไรต่อหุ้น (EPS) ของบริษัทสูงขึ้นกว่าตอนไม่ทำ ส่วน EPS Dilution คือกรณีที่ทำให้ EPS ต่ำลง นักวิเคราะห์และผู้บริหารมักบอกผลนี้เป็นร้อยละ เช่น accretive 5% ในปีแรก
คำนี้ต่างจากการเจือจางสัดส่วนความเป็นเจ้าของ (dilution) ในการเพิ่มทุนแบบ Rights Offering ซึ่งพูดถึงสัดส่วนการถือหุ้น การซื้อกิจการด้วยหุ้นอาจทำให้สัดส่วนถือหุ้นลดลงแต่ EPS เพิ่มขึ้นได้พร้อมกัน
สูตรคำนวณ
สูตร EPS Accretion / Dilution
EPS หลังทำรายการ = (กำไรผู้ซื้อ + กำไรกิจการที่ซื้อ ± ผลต่อต้นทุนการเงินและ synergy) ÷ จำนวนหุ้นหลังทำรายการ
หุ้นใหม่ที่ต้องออก = มูลค่าที่จ่ายด้วยหุ้น ÷ ราคาหุ้นผู้ซื้อ
Accretion / Dilution = (EPS หลังทำรายการ − EPS เดิม) ÷ EPS เดิม × 100
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก มีกำไร 1,000 ล้านบาท หุ้น 500 ล้านหุ้น (EPS 2 บาท) ราคาหุ้น 40 บาท หรือ P/E 20 เท่า ต้องการซื้อบริษัท ข ที่มีกำไร 80 ล้านบาท โดยจ่ายเป็นหุ้นใหม่ทั้งหมด
- ถ้าจ่าย 1,200 ล้านบาท (P/E 15 เท่า) ต้องออกหุ้นใหม่ = 1,200 ÷ 40 = 30 ล้านหุ้น
- EPS ใหม่ = (1,000 + 80) ÷ (500 + 30) ≈ 2.04 บาท เพิ่มขึ้นราว 1.9% (accretive)
- ถ้าจ่าย 2,000 ล้านบาท (P/E 25 เท่า) ต้องออกหุ้นใหม่ = 2,000 ÷ 40 = 50 ล้านหุ้น
- EPS ใหม่ = (1,000 + 80) ÷ (500 + 50) ≈ 1.96 บาท ลดลงราว 1.8% (dilutive)
สรุปผล
กิจการเดียวกัน กำไรเท่ากัน แต่ผลต่อ EPS กลับทิศกันตามราคาที่จ่าย ถ้าซื้อถูกกว่า P/E ของตัวเองจะ accretive ถ้าซื้อแพงกว่าจะ dilutive
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า EPS Accretion / Dilution
- หลักคร่าว ๆ กรณีจ่ายด้วยหุ้นทั้งหมด: ถ้า P/E ของผู้ซื้อสูงกว่า P/E ที่จ่ายซื้อ ดีลมักเป็น accretive
- เมื่อบริษัทประกาศซื้อกิจการ ให้ดูว่าผู้บริหารคาดผลต่อ EPS ในปีแรกและปีถัดไปอย่างไร และสมมติฐาน synergy มีขนาดเท่าไร
- ถ้าจ่ายด้วยเงินกู้ ให้เทียบผลตอบแทนจากกำไรของกิจการที่ซื้อ (กำไร ÷ ราคาที่จ่าย) กับดอกเบี้ยหลังภาษี ถ้าสูงกว่ามักเป็น accretive
- ดีลที่ dilutive ในปีแรกไม่ได้แย่เสมอไป ถ้ากิจการที่ซื้อโตเร็วกว่าและจะ accretive ในปีถัดไป ควรดูหลายปีประกอบ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ EPS Accretion / Dilution ไม่ได้บอก
- Accretive ไม่ได้แปลว่าสร้างมูลค่า บริษัทที่มี P/E สูงซื้อธุรกิจคุณภาพต่ำที่ P/E ต่ำ จะได้ EPS เพิ่มทันที แต่ตลาดอาจลด P/E ของบริษัทรวมลง
- ตัวเลขที่ผู้บริหารประกาศมักรวม synergy ที่ยังไม่เกิดจริง และอาจไม่รวมค่าตัดจำหน่ายสินทรัพย์ไม่มีตัวตนจากการซื้อกิจการ ควรอ่านว่าคิดบนกำไรแบบไหน
- การเพิ่มทุนเพื่อลงทุนโครงการใหม่มัก dilutive ในช่วงแรก เพราะหุ้นเพิ่มทันทีแต่กำไรจากโครงการยังไม่มา ต้องดูว่าโครงการจะสร้างกำไรได้เมื่อไร
ดูค่า EPS Accretion / Dilution ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า EPS Accretion / Dilution พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง