Deferred Tax คืออะไร
Deferred Tax หรือภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี เกิดจากการที่บัญชีกับกฎหมายภาษีรับรู้รายได้หรือค่าใช้จ่ายบางรายการคนละจังหวะเวลา ถ้าบริษัทจ่ายภาษีไปก่อนแล้วจะได้หักคืนในอนาคต จะบันทึกเป็นสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี (DTA) ถ้าได้จ่ายภาษีน้อยไปก่อนแต่ต้องจ่ายเพิ่มในอนาคต จะบันทึกเป็นหนี้สินภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี (DTL)
รายการนี้ทำให้ภาษีในงบกำไรขาดทุนไม่เท่ากับภาษีที่จ่ายจริงในปีนั้น ที่มาพบบ่อย เช่น ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ค่าเผื่อสินค้าเสื่อมสภาพ ประมาณการผลประโยชน์พนักงาน ขาดทุนสะสมทางภาษีที่ยกไปใช้ได้ และความต่างของค่าเสื่อมราคาทางบัญชีกับทางภาษี
สูตรคำนวณ
สูตร Deferred Tax
ภาษีรอการตัดบัญชี = ผลแตกต่างชั่วคราว × อัตราภาษี
ภาษีในงบกำไรขาดทุน = ภาษีที่ต้องจ่ายงวดนี้ ± การเปลี่ยนแปลงภาษีรอการตัดบัญชี
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก มีกำไรก่อนภาษีทางบัญชี 200 ล้านบาท ในนั้นได้หักค่าเผื่อสินค้าเสื่อมสภาพไว้ 50 ล้านบาท ซึ่งกฎหมายภาษียังไม่ให้หักจนกว่าจะขายขาดทุนหรือทำลายสินค้าจริง และอัตราภาษีคือ 20%
- กำไรทางภาษี = 200 + 50 = 250 ล้านบาท ภาษีที่ต้องจ่ายปีนี้ = 250 × 20% = 50 ล้านบาท
- สินทรัพย์ภาษีรอการตัดบัญชี = 50 × 20% = 10 ล้านบาท
- ภาษีในงบกำไรขาดทุน = 50 − 10 = 40 ล้านบาท
- อัตราภาษีในงบ = 40 ÷ 200 × 100 = 20%
สรุปผล
บริษัท ก จ่ายภาษีเป็นเงินสดจริง 50 ล้านบาท แต่งบกำไรขาดทุนแสดงภาษี 40 ล้านบาท ส่วนต่าง 10 ล้านบาทถูกเก็บไว้ในงบแสดงฐานะการเงินเป็นสิทธิลดภาษีในอนาคต
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Deferred Tax
- สินทรัพย์ภาษีรอการตัดบัญชีที่ก้อนใหญ่ขึ้นต่อเนื่อง มักมาจากการตั้งค่าเผื่อหรือขาดทุนสะสมทางภาษี หมายเหตุประกอบงบบอกว่ามาจากรายการไหน
- หนี้สินภาษีรอการตัดบัญชีที่สูงมักพบในบริษัทที่ลงทุนสินทรัพย์มาก หรือมีกำไรจากการตีราคาสินทรัพย์ แปลว่ามีภาษีที่ต้องจ่ายในอนาคต
- เมื่อภาษีในงบต่ำกว่าภาษีที่จ่ายเป็นเงินสดมาก กำไรสุทธิอาจดูดีกว่ากระแสเงินสด
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Deferred Tax ไม่ได้บอก
- สินทรัพย์ภาษีจากขาดทุนสะสมใช้ได้ก็ต่อเมื่อบริษัทกลับมามีกำไรภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ถ้าไม่มีกำไรพอ บริษัทต้องตัดสินทรัพย์นี้ทิ้ง กำไรจะลดลงทันที
- การบันทึกหรือกลับรายการภาษีรอการตัดบัญชีก้อนใหญ่ อาจทำให้กำไรสุทธิกระโดดในปีเดียว ควรแยกออกเมื่อดูกำไรจากธุรกิจหลัก
- สินทรัพย์ภาษีรอการตัดบัญชีไม่ใช่เงินสดและขายไม่ได้ เมื่อประเมินความแข็งแรงของงบแสดงฐานะการเงินไม่ควรนับเหมือนสินทรัพย์ทั่วไป
ดูค่า Deferred Tax ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Deferred Tax พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง