CAR คืออะไร
CAR (Capital Adequacy Ratio) หรือ BIS Ratio คืออัตราส่วนเงินกองทุนของธนาคารต่อสินทรัพย์เสี่ยง บอกว่าธนาคารมีเงินทุนของตัวเองเพียงพอรองรับความเสียหายจากสินเชื่อและความเสี่ยงอื่นได้มากแค่ไหน
ธนาคารนำเงินฝากของประชาชนไปปล่อยกู้ ถ้าลูกหนี้ไม่คืนเงิน เงินกองทุนคือส่วนที่รองรับความเสียหายก่อนจะถึงเงินของผู้ฝาก
สินทรัพย์เสี่ยง (Risk-Weighted Assets หรือ RWA) ให้น้ำหนักตามความเสี่ยง เช่น พันธบัตรรัฐบาลมีน้ำหนักต่ำ สินเชื่อบุคคลไม่มีหลักประกันมีน้ำหนักสูง ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด CAR ขั้นต่ำรวมส่วนเผื่อประมาณ 11% และสูงกว่านั้นสำหรับธนาคารขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญต่อระบบ
สูตรคำนวณ
สูตร CAR
CAR = เงินกองทุนทั้งสิ้น ÷ สินทรัพย์เสี่ยง × 100
Tier 1 Ratio = เงินกองทุนชั้นที่ 1 ÷ สินทรัพย์เสี่ยง × 100
เงินกองทุนทั้งสิ้น = เงินกองทุนชั้นที่ 1 (ทุน กำไรสะสม) + เงินกองทุนชั้นที่ 2 (เช่น หุ้นกู้ด้อยสิทธิ และเงินสำรองบางส่วน)
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติธนาคารมีสินทรัพย์เสี่ยง 1,000,000 ล้านบาท เงินกองทุนชั้นที่ 1 จำนวน 160,000 ล้านบาท และเงินกองทุนชั้นที่ 2 จำนวน 30,000 ล้านบาท
- Tier 1 Ratio = 160,000 ÷ 1,000,000 × 100 = 16%
- CAR = (160,000 + 30,000) ÷ 1,000,000 × 100 = 19%
- ส่วนเกินจากขั้นต่ำ 11% = 19% − 11% = 8% หรือประมาณ 80,000 ล้านบาท
สรุปผล
ธนาคารมีเงินกองทุนเกินขั้นต่ำมาก ทำให้ขยายสินเชื่อ รองรับหนี้เสีย หรือจ่ายปันผลในอัตราสูงได้
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า CAR
- CAR สูงกว่าขั้นต่ำมาก แปลว่าธนาคารมีกันชนแข็งแรง และมีความยืดหยุ่นในการจ่ายปันผลหรือซื้อหุ้นคืน
- CAR ที่ลดลงต่อเนื่องอาจมาจากสินเชื่อที่โตเร็ว ผลขาดทุน หรือการจ่ายปันผลสูง ธนาคารที่ CAR ใกล้ขั้นต่ำอาจต้องลดปันผลหรือเพิ่มทุน
- Tier 1 สำคัญกว่าเงินกองทุนชั้นที่ 2 เพราะเป็นเงินทุนที่รองรับความเสียหายได้จริงโดยไม่ต้องคืน
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ CAR ไม่ได้บอก
- CAR สูงมากเกินไปก็ไม่ได้ดีเสมอ อาจแปลว่าธนาคารใช้เงินทุนไม่คุ้มค่า ROE จึงต่ำกว่าคู่แข่ง
- วิธีคำนวณสินทรัพย์เสี่ยงขึ้นกับแบบจำลองของแต่ละธนาคาร CAR ที่เท่ากันจึงอาจไม่ได้สะท้อนความเสี่ยงเท่ากันทุกประการ
- CAR เป็นตัวเลข ณ วันสิ้นงวด ความเสียหายจากหนี้เสียก้อนใหญ่ที่ยังไม่รับรู้ยังไม่ได้สะท้อนในตัวเลข ควรดู NPL และ Coverage Ratio ประกอบ
ดูค่า CAR ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า CAR พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง