ASP คืออะไร
ASP (Average Selling Price) หรือราคาขายเฉลี่ยต่อหน่วย คือรายได้จากการขายหารด้วยจำนวนหน่วยที่ขายได้ หน่วยอาจเป็นชิ้น ตัน ลิตร ยูนิตคอนโด หรือคันรถ ขึ้นกับธุรกิจ ใช้ดูว่ารายได้ที่โตขึ้นมาจากการขายแพงขึ้น หรือจากการขายได้มากขึ้น
ในรายงานวิเคราะห์ ASP พบบ่อยในหุ้นอสังหาริมทรัพย์ (ราคาเฉลี่ยต่อยูนิต) หุ้นสินค้าโภคภัณฑ์ (ราคาต่อตัน) และหุ้นสินค้าอุปโภค ซึ่งผู้บริหารมักอธิบายว่า ASP เพิ่มขึ้นจากการขายสินค้าพรีเมียมในสัดส่วนที่สูงขึ้น
สูตรคำนวณ
สูตร ASP
ASP = รายได้จากการขาย ÷ จำนวนหน่วยที่ขาย
รายได้ = ปริมาณขาย × ASP
การเติบโตของรายได้ ≈ (1 + การเติบโตของปริมาณ) × (1 + การเติบโตของ ASP) − 1
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก ปีที่แล้วขายสินค้า 1,000,000 ชิ้น รายได้ 50,000,000 บาท ปีนี้ขายได้ 1,100,000 ชิ้น รายได้ 59,400,000 บาท
- ASP ปีที่แล้ว = 50,000,000 ÷ 1,000,000 = 50 บาท และปีนี้ = 59,400,000 ÷ 1,100,000 = 54 บาท
- ปริมาณขายโต = (1,100,000 − 1,000,000) ÷ 1,000,000 × 100 = 10%
- ASP โต = (54 − 50) ÷ 50 × 100 = 8%
- รายได้โต = (59,400,000 − 50,000,000) ÷ 50,000,000 × 100 = 18.8% ซึ่งเท่ากับ (1.10 × 1.08 − 1) × 100
สรุปผล
รายได้ที่โต 18.8% มาจากทั้งการขายได้มากขึ้นและการขายได้แพงขึ้นในสัดส่วนใกล้กัน แสดงว่าบริษัทขยายฐานลูกค้าได้โดยไม่ต้องลดราคา
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า ASP
- ASP เพิ่มขึ้นพร้อมปริมาณขายเพิ่มขึ้น เป็นสัญญาณที่ดีที่สุด แปลว่าความต้องการสินค้าสูงจนบริษัทขึ้นราคาได้
- ASP เพิ่มแต่ปริมาณขายลด อาจแปลว่าบริษัทขึ้นราคาแรงจนเสียลูกค้า หรือเลือกขายเฉพาะสินค้าราคาสูง
- ASP ลดแต่ปริมาณขายเพิ่ม อาจมาจากการลดราคาสู้คู่แข่ง หรือการขยายไปสินค้าราคาถูก ควรดูอัตรากำไรขั้นต้นประกอบ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ ASP ไม่ได้บอก
- ASP เปลี่ยนได้จากส่วนผสมสินค้า (product mix) ไม่ใช่การขึ้นราคาจริง เช่น ขายคอนโดหรูในสัดส่วนสูงขึ้น ASP ก็สูงขึ้นแม้ราคาทุกโครงการเท่าเดิม
- ธุรกิจสินค้าโภคภัณฑ์ ASP ขึ้นลงตามราคาตลาดโลก ซึ่งบริษัทควบคุมไม่ได้ ASP ที่สูงขึ้นจึงไม่ได้บอกว่าบริษัทมีอำนาจกำหนดราคา
- ASP สูงขึ้นไม่ได้แปลว่ากำไรสูงขึ้นเสมอ ถ้าต้นทุนต่อหน่วยเพิ่มเร็วกว่า อัตรากำไรก็ลดลงได้
ดูค่า ASP ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า ASP พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง