YoY และ QoQ คืออะไร
YoY (Year over Year) คือการเทียบตัวเลขกับช่วงเวลาเดียวกันของปีก่อน เช่น ไตรมาส 2 ปีนี้เทียบกับไตรมาส 2 ปีที่แล้ว ส่วน QoQ (Quarter over Quarter) คือการเทียบกับไตรมาสที่อยู่ติดกันก่อนหน้า เช่น ไตรมาส 2 เทียบกับไตรมาส 1 ของปีเดียวกัน
ในธุรกิจที่มีฤดูกาล การเทียบกับช่วงก่อนหน้าที่อยู่ติดกันอาจสะท้อนฤดูกาลมากกว่าการเติบโตจริง การเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนบอกได้ตรงกว่าว่าธุรกิจเติบโตจริงหรือไม่ นี่คือเหตุที่นักวิเคราะห์ให้น้ำหนักกับ YoY มากกว่า
ในรายงานจะเห็นตัวย่อช่วงเวลาอื่นด้วย เช่น 1H คือครึ่งปีแรก 9M คือ 9 เดือนแรก YTD (Year to Date) คือตั้งแต่ต้นปีถึงปัจจุบัน และ 2Q26 คือไตรมาส 2 ปี 2026
สูตรคำนวณ
สูตร YoY และ QoQ
การเติบโต YoY = (ตัวเลขงวดนี้ − ตัวเลขงวดเดียวกันปีก่อน) ÷ ตัวเลขงวดเดียวกันปีก่อน × 100
การเติบโต QoQ = (ตัวเลขไตรมาสนี้ − ตัวเลขไตรมาสก่อนหน้า) ÷ ตัวเลขไตรมาสก่อนหน้า × 100
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัทโรงแรมในแหล่งท่องเที่ยวมีรายได้ไตรมาส 2 ปี 2025 ที่ 1,000 ล้านบาท ไตรมาส 1 ปี 2026 ซึ่งเป็นช่วงไฮซีซั่น 1,500 ล้านบาท และไตรมาส 2 ปี 2026 ซึ่งเป็นช่วงโลว์ซีซั่น 1,200 ล้านบาท
- QoQ = (1,200 − 1,500) ÷ 1,500 × 100 = −20%
- YoY = (1,200 − 1,000) ÷ 1,000 × 100 = +20%
สรุปผล
ถ้าดูแค่ QoQ จะคิดว่ารายได้ลดลงหนัก แต่จริง ๆ เป็นเพราะเข้าโลว์ซีซั่นตามปกติ เมื่อเทียบ YoY ธุรกิจเติบโตขึ้น 20%
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า YoY และ QoQ
- ธุรกิจที่มีฤดูกาลชัด เช่น โรงแรม ค้าปลีก เครื่องดื่ม หรือเกษตร ให้ดู YoY เป็นหลัก
- QoQ มีประโยชน์ในการจับจุดเปลี่ยนเร็ว ๆ เช่น ธุรกิจที่ไม่มีฤดูกาลแต่กำไรเริ่มลดลงติดกันหลายไตรมาส
- ดูตัวเลขสะสม เช่น 9M หรือ YTD ประกอบ เพื่อลดผลกระทบจากไตรมาสเดียวที่อาจมีรายการพิเศษ
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ YoY และ QoQ ไม่ได้บอก
- การเติบโต YoY สูงมากอาจมาจากฐานปีก่อนที่ต่ำผิดปกติ เช่น ปีก่อนโรงงานหยุดซ่อม ไม่ได้แปลว่าธุรกิจดีขึ้นมาก
- ถ้าตัวเลขปีก่อนติดลบหรือใกล้ศูนย์ เปอร์เซ็นต์การเติบโตจะไม่มีความหมาย รายงานมักแสดงเป็น n/a หรือ "พลิกเป็นกำไร"
- บริษัทที่ซื้อกิจการใหม่ระหว่างปี ตัวเลข YoY จะรวมรายได้ของกิจการใหม่ด้วย ควรแยกดูการเติบโตของธุรกิจเดิม
ดูค่า YoY และ QoQ ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า YoY และ QoQ พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง