ROIC คืออะไร
ROIC (Return on Invested Capital) หรืออัตราผลตอบแทนต่อเงินลงทุน คือกำไรจากการดำเนินงานหลังภาษีหารด้วยเงินทุนทั้งหมดที่ใส่เข้าไปในธุรกิจ ทั้งจากผู้ถือหุ้นและจากเงินกู้ บอกว่าเงินทุกบาทที่ลงไปในธุรกิจสร้างกำไรกลับมาได้เท่าไร
ROIC วัดความสามารถของฝ่ายบริหารในการนำเงินทุนทั้งหมดที่ระดมมา ทั้งจากส่วนของผู้ถือหุ้นและเงินกู้ยืมระยะยาว ไปสร้างผลตอบแทนจากการดำเนินงาน หาก ROIC สูงกว่าต้นทุนทางการเงินถัวเฉลี่ย (WACC) แสดงว่าบริษัทกำลังสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้แก่ผู้ถือหุ้น
ROIC ไม่ถูกบิดจากการกู้เงินเหมือน ROE จึงเหมาะใช้ดูคุณภาพของธุรกิจ และใช้เทียบกับ WACC ถ้า ROIC สูงกว่า WACC บริษัทกำลังสร้างมูลค่าให้ผู้ถือหุ้น
สูตรคำนวณ
สูตร ROIC
ROIC = NOPAT ÷ เงินลงทุน (Invested Capital) × 100
NOPAT = กำไรจากการดำเนินงาน (EBIT) × (1 − อัตราภาษี)
เงินลงทุน = ส่วนของผู้ถือหุ้น + หนี้ที่มีภาระดอกเบี้ย − เงินสดส่วนเกิน
ส่วนต่างการสร้างมูลค่า = ROIC − WACC
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก มี EBIT 1,000 ล้านบาท อัตราภาษี 20% ส่วนของผู้ถือหุ้น 3,000 ล้านบาท หนี้ที่มีดอกเบี้ย 2,500 ล้านบาท เงินสด 500 ล้านบาท และ WACC 9%
- NOPAT = 1,000 × (1 − 20%) = 800 ล้านบาท
- เงินลงทุน = 3,000 + 2,500 − 500 = 5,000 ล้านบาท
- ROIC = 800 ÷ 5,000 × 100 = 16%
- ส่วนต่าง = 16% − 9% = 7% หรือสร้างมูลค่าเพิ่ม = 5,000 × 7% = 350 ล้านบาทต่อปี
สรุปผล
บริษัท ก ทำผลตอบแทนจากเงินลงทุนได้สูงกว่าต้นทุนเงินทุน 7% ทุกครั้งที่ลงทุนขยายธุรกิจเพิ่มในระดับผลตอบแทนเดิม จะยิ่งสร้างมูลค่าให้ผู้ถือหุ้น
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า ROIC
- ROIC สูงกว่า WACC อย่างสม่ำเสมอหลายปี เป็นร่องรอยของความได้เปรียบทางการแข่งขัน และทำให้การเติบโตมีคุณค่า
- ถ้า ROIC ต่ำกว่า WACC การขยายธุรกิจยิ่งมากยิ่งทำลายมูลค่า แม้กำไรจะเพิ่มขึ้นก็ตาม
- ดูแนวโน้ม ROIC ของโครงการใหม่ เช่น สาขาใหม่หรือโรงงานใหม่ ถ้าต่ำกว่าธุรกิจเดิม ROIC โดยรวมจะค่อย ๆ ลดลง
- ROIC ใช้กับธนาคารและบริษัทประกันได้ไม่ดี เพราะหนี้ (เงินฝาก) เป็นวัตถุดิบของธุรกิจ จึงนิยมดู ROE แทน
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ ROIC ไม่ได้บอก
- สูตรเงินลงทุนแต่ละแหล่งไม่เหมือนกัน บางแหล่งรวมค่าความนิยม บางแหล่งไม่รวม หรือไม่หักเงินสด ควรเทียบตัวเลขจากแหล่งเดียวกัน
- บริษัทที่ซื้อกิจการมาด้วยราคาสูงอาจมี ROIC ต่ำกว่าธุรกิจที่โตเอง ทั้งที่ธุรกิจที่ซื้อมาดี ควรดูทั้งแบบรวมและไม่รวมค่าความนิยม
- ROIC ปีเดียวอาจสูงผิดปกติจากรอบธุรกิจขาขึ้น ควรดูค่าเฉลี่ยหลายปี
ดูค่า ROIC ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า ROIC พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง