Retained Earnings คืออะไร
Retained Earnings หรือกำไรสะสม คือกำไรสุทธิที่บริษัททำได้ตั้งแต่ก่อตั้ง หักด้วยเงินปันผลที่จ่ายออกไปแล้ว ส่วนที่เหลือถูกเก็บไว้ในบริษัทเพื่อลงทุนต่อหรือรองรับวันที่ธุรกิจลำบาก กำไรสะสมแสดงอยู่ในส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงิน ปีที่ขาดทุนจะทำให้กำไรสะสมลดลง
ในไทย บริษัทมหาชนต้องกันกำไรส่วนหนึ่งไว้เป็นทุนสำรองตามกฎหมาย (กำไรสะสมจัดสรรแล้ว) และจ่ายปันผลได้จากกำไรสะสมที่ยังไม่ได้จัดสรรเท่านั้น บริษัทที่มีขาดทุนสะสมจึงจ่ายปันผลไม่ได้ แม้ปีล่าสุดจะกลับมามีกำไรแล้วก็ตาม
สูตรคำนวณ
สูตร Retained Earnings
กำไรสะสมปลายปี = กำไรสะสมต้นปี + กำไรสุทธิ − เงินปันผล − เงินที่กันเป็นทุนสำรอง
อัตราการจ่ายปันผล (Payout Ratio) = เงินปันผล ÷ กำไรสุทธิ × 100
อัตราการเก็บกำไรไว้ (Retention Ratio) = 100% − Payout Ratio
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก มีกำไรสะสมต้นปี 3,000 ล้านบาท ปีนี้มีกำไรสุทธิ 1,000 ล้านบาท จ่ายปันผล 400 ล้านบาท และกันเป็นทุนสำรองตามกฎหมาย 50 ล้านบาท
- กำไรสะสมปลายปี = 3,000 + 1,000 − 400 − 50 = 3,550 ล้านบาท
- Payout Ratio = 400 ÷ 1,000 × 100 = 40%
- ทุนสำรองที่กันไว้ = 50 ÷ 1,000 × 100 = 5% ของกำไรสุทธิ
สรุปผล
บริษัท ก แบ่งกำไร 40% คืนผู้ถือหุ้น และเก็บส่วนที่เหลือไว้ลงทุนต่อ ทำให้กำไรสะสมเพิ่มขึ้น 550 ล้านบาท ซึ่งเป็นแหล่งเงินจ่ายปันผลในอนาคต
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Retained Earnings
- กำไรสะสมที่เพิ่มขึ้นทุกปี แปลว่าบริษัททำกำไรได้ต่อเนื่องและไม่ได้จ่ายปันผลจนหมด
- ถ้าบริษัทเก็บกำไรไว้มาก ควรดูว่านำไปลงทุนได้ผลตอบแทนดีหรือไม่ ผ่าน ROE หากเก็บไว้แต่ ROE ต่ำ อาจคุ้มกว่าถ้าจ่ายคืนผู้ถือหุ้น
- บริษัทที่มีขาดทุนสะสม (กำไรสะสมติดลบ) ต้องทำกำไรมาล้างขาดทุนให้หมดก่อน จึงจะกลับมาจ่ายปันผลได้
- สำหรับบริษัทโฮลดิ้ง ความสามารถจ่ายปันผลขึ้นกับกำไรสะสมในงบเฉพาะกิจการ ไม่ใช่งบการเงินรวม
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Retained Earnings ไม่ได้บอก
- กำไรสะสมไม่ใช่เงินสดที่ฝากไว้ เงินอาจถูกนำไปซื้อเครื่องจักรหรือสร้างโรงงานแล้ว บริษัทที่มีกำไรสะสมสูงอาจมีเงินสดน้อย
- กำไรสะสมสูงไม่ได้รับประกันว่าจะจ่ายปันผลมาก การจ่ายจริงขึ้นกับนโยบายปันผล เงินสด และเงื่อนไขในสัญญาเงินกู้
- การซื้อหุ้นคืนหรือการปรับปรุงบัญชีย้อนหลังอาจทำให้กำไรสะสมเปลี่ยนโดยไม่เกี่ยวกับผลประกอบการปีนั้น
ดูค่า Retained Earnings ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Retained Earnings พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง