Petrochemical Spread คืออะไร
Petrochemical Spread หรือส่วนต่างราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี คือราคาขายของผลิตภัณฑ์ลบด้วยราคาวัตถุดิบที่ใช้ผลิต เช่น ราคาเม็ดพลาสติก HDPE ลบราคาแนฟทา (Naphtha) ซึ่งเป็นวัตถุดิบจากการกลั่นน้ำมัน มักคิดเป็นดอลลาร์สหรัฐต่อตัน เป็นตัวชี้วัดหลักว่าโรงงานปิโตรเคมีทำกำไรได้มากหรือน้อยในช่วงนั้น ถ้าวัตถุดิบแพงขึ้นแต่ราคาผลิตภัณฑ์ขึ้นตามไม่ได้ ส่วนต่างจะหด แม้ขายได้เท่าเดิมกำไรก็น้อยลง
ราคาปิโตรเคมีขึ้นกับอุปสงค์ของโลกและกำลังผลิตใหม่ที่เปิดเพิ่ม โดยเฉพาะในจีน Spread จึงขึ้นลงเป็นวัฏจักรหลายปี ช่วงที่โรงงานใหม่เปิดพร้อมกันมาก Spread จะแคบนาน ส่วนผู้ผลิตที่ใช้ก๊าซธรรมชาติแทนแนฟทาเป็นวัตถุดิบ มักได้เปรียบด้านต้นทุนเมื่อราคาน้ำมันสูง
สูตรคำนวณ
สูตร Petrochemical Spread
Spread = ราคาผลิตภัณฑ์ − ราคาวัตถุดิบ เช่น HDPE − แนฟทา (ดอลลาร์ต่อตัน)
ส่วนต่างรวม ≈ Spread × ปริมาณขาย
กำไรก่อนหักค่าใช้จ่ายอื่น ≈ ส่วนต่างรวม − ต้นทุนคงที่ของโรงงาน
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก ขายเม็ดพลาสติก HDPE ปีละ 1 ล้านตัน ราคาขาย 1,150 ดอลลาร์ต่อตัน ราคาแนฟทา 650 ดอลลาร์ต่อตัน (สมมติใช้วัตถุดิบ 1 ตันต่อผลิตภัณฑ์ 1 ตันเพื่อให้คิดง่าย) และมีต้นทุนคงที่ปีละ 250 ล้านดอลลาร์
- Spread = 1,150 − 650 = 500 ดอลลาร์ต่อตัน
- กำไร = 500 × 1 ล้านตัน − 250 = 500 − 250 = 250 ล้านดอลลาร์
- ถ้า Spread แคบลงเหลือ 350 ดอลลาร์ กำไร = 350 − 250 = 100 ล้านดอลลาร์
- Spread ลดลง (500 − 350) ÷ 500 × 100 = 30% แต่กำไรลดลง (250 − 100) ÷ 250 × 100 = 60%
สรุปผล
ส่วนต่างหดเพียง 30% แต่กำไรหายไปถึง 60% เพราะต้นทุนคงที่ของโรงงานยังต้องจ่ายเท่าเดิม กำไรหุ้นปิโตรเคมีจึงขึ้นลงแรงกว่า Spread หลายเท่า
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Petrochemical Spread
- ติดตาม Spread ของผลิตภัณฑ์หลักรายสัปดาห์หรือรายเดือน จะเห็นทิศทางกำไรไตรมาสถัดไปได้ก่อนงบการเงินออก
- เทียบ Spread ปัจจุบันกับค่าเฉลี่ยย้อนหลังหลายปี ถ้าต่ำกว่าค่าเฉลี่ยมาก มักเป็นช่วงท้องวัฏจักร ถ้าสูงกว่ามากอาจใกล้จุดสูงสุด
- ดูกำลังผลิตใหม่ที่จะเปิดในภูมิภาค โดยเฉพาะในจีน เพราะเป็นตัวกำหนดว่า Spread จะฟื้นได้เร็วหรือช้า
- ดูอัตราการใช้กำลังผลิตของโรงงานประกอบ ช่วง Spread แคบ บางบริษัทลดการเดินเครื่องหรือปิดซ่อมบำรุงเพื่อลดขาดทุน
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Petrochemical Spread ไม่ได้บอก
- Spread สูงสุดมักมาพร้อมกำไรสูงสุดและ P/E ที่ดูต่ำ การซื้อหุ้นวัฏจักรตอน P/E ต่ำอาจเป็นการซื้อที่ยอดดอย
- Spread ที่รายงานเป็นราคาอ้างอิงตลาด ไม่ใช่ราคาขายจริงของบริษัท สัดส่วนผลิตภัณฑ์พิเศษและสัญญาขายระยะยาวทำให้ผลจริงต่างไปได้
- กำไรในงบอาจปนผลจากสต็อกวัตถุดิบและค่าเงินบาท ควรดูกำไรหลักที่ตัดรายการเหล่านี้ออกก่อนสรุปว่าธุรกิจดีขึ้นหรือแย่ลง
ดูค่า Petrochemical Spread ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Petrochemical Spread พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง