OEM คืออะไร
OEM (Original Equipment Manufacturer) ในความหมายที่ใช้ในตลาดหุ้นไทย คือการรับจ้างผลิตสินค้าตามสูตรหรือแบบของลูกค้า แล้วติดแบรนด์ของลูกค้าไปขาย ถ้าโรงงานช่วยออกแบบและพัฒนาสินค้าให้ด้วยจะเรียกว่า ODM ส่วนการผลิตและขายภายใต้แบรนด์ของตัวเองเรียกว่า OBM หรือ Own Brand
ในรายงาน มักเห็นบริษัทไทยในกลุ่มอาหารสัตว์เลี้ยง อาหารแปรรูป เครื่องสำอาง และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่มีรายได้หลักจาก OEM ให้แบรนด์ต่างประเทศ และพยายามเพิ่มสัดส่วนแบรนด์ของตัวเองเพื่อยกระดับอัตรากำไร
รูปแบบการผลิต
- OEM: ผลิตตามสูตรหรือแบบของลูกค้า แล้วติดแบรนด์ของลูกค้า
- ODM: โรงงานช่วยออกแบบและพัฒนาสินค้าให้ด้วย แล้วติดแบรนด์ของลูกค้า
- OBM หรือ Own Brand: ผลิตและขายภายใต้แบรนด์ของตัวเอง
ลักษณะของธุรกิจ OEM
- ไม่ต้องจ่ายค่าโฆษณาและค่าหน้าร้านเอง แต่ได้ราคาต่ำกว่าการขายภายใต้แบรนด์ตัวเอง
- ธุรกิจ OEM ที่ดีมักมีอัตราการใช้กำลังการผลิตสูง ต้นทุนต่ำ และได้สัญญาระยะยาวกับแบรนด์ระดับโลก ซึ่งทำให้รายได้ค่อนข้างมั่นคง
- อำนาจต่อรองราคามักอยู่ที่เจ้าของแบรนด์ ไม่ใช่โรงงาน เมื่อค่าเงินบาทแข็งหรือต้นทุนพุ่ง โรงงานที่ส่งต่อต้นทุนให้ลูกค้าไม่ได้ต้องรับภาระเอง
- มักพึ่งลูกค้าไม่กี่ราย ถ้าลูกค้ารายใหญ่ลดคำสั่งซื้อ ปรับลดสต็อก หรือย้ายไปสั่งโรงงานในประเทศอื่น รายได้จะลดลงอย่างรวดเร็ว
การขยายแบรนด์ของตัวเอง
- แบรนด์ของตัวเองมักมีอัตรากำไรขั้นต้นสูงกว่างาน OEM สัดส่วนแบรนด์ตัวเองที่เพิ่มขึ้นจึงมักยกอัตรากำไรขั้นต้นรวม
- แต่ต้องใช้เงินโฆษณาและเวลานาน ค่าใช้จ่ายการตลาดจะสูงขึ้นตาม และอาจขัดแย้งกับลูกค้า OEM ที่มองว่าบริษัทกลายเป็นคู่แข่ง