ESG คืออะไร
ESG ย่อมาจาก Environmental (สิ่งแวดล้อม) Social (สังคม) และ Governance (ธรรมาภิบาล) คือกรอบการประเมินว่าบริษัทดูแลผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ปฏิบัติต่อพนักงาน ลูกค้า และชุมชนอย่างไร และมีการกำกับดูแลกิจการที่โปร่งใสเพียงใด
ประเด็น ESG คือความเสี่ยงที่ยังไม่อยู่ในงบการเงินแต่อาจกลายเป็นต้นทุนจริง เช่น โรงงานที่ปล่อยน้ำเสียอาจโดนปรับหรือถูกชุมชนฟ้อง ผู้บริหารที่ซื้อของจากบริษัทญาติในราคาแพงทำให้ผู้ถือหุ้นรายย่อยถูกเอาเปรียบ และธุรกิจที่ปล่อยคาร์บอนมากอาจต้องจ่ายภาษีหรือซื้อคาร์บอนเครดิตในอนาคต ซึ่งกินกำไรได้มาก
ในไทย ตลาดหลักทรัพย์ฯ จัดทำ SET ESG Ratings และมีกองทุน Thai ESG ที่ลงทุนในหุ้นซึ่งผ่านเกณฑ์ด้าน ESG ทำให้หุ้นที่มีคะแนนดีมีโอกาสได้รับเงินลงทุนจากกองทุนกลุ่มนี้ บริษัทที่คะแนน ESG ดีขึ้นต่อเนื่องอาจได้ต้นทุนการกู้ยืมที่ต่ำลงด้วย เช่น ผ่านหุ้นกู้สีเขียว
ประเด็นที่ประเมินในแต่ละด้าน
- E (สิ่งแวดล้อม): การปล่อยก๊าซเรือนกระจก การใช้น้ำและพลังงาน การจัดการของเสีย
- S (สังคม): ความปลอดภัยและสวัสดิการพนักงาน ความรับผิดชอบต่อลูกค้า ผลกระทบต่อชุมชน
- G (ธรรมาภิบาล): ความเป็นอิสระของกรรมการ สัดส่วนกรรมการอิสระ รายการระหว่างกันกับบริษัทที่เกี่ยวข้อง ความโปร่งใสในการเปิดเผยข้อมูล ประวัติการเปลี่ยนผู้สอบบัญชี
ประเด็นสำคัญต่างกันตามธุรกิจ
- พลังงาน: การปล่อยคาร์บอน
- ธนาคาร: ความปลอดภัยของข้อมูลลูกค้า
- อาหาร: แรงงานในห่วงโซ่อุปทาน
คะแนน ESG
- ผู้ประเมินแต่ละรายใช้เกณฑ์และให้น้ำหนักแต่ละด้านต่างกัน คะแนนของบริษัทเดียวกันจึงอาจต่างกันมาก
- บางบริษัทประชาสัมพันธ์เรื่องความยั่งยืนเกินกว่าที่ทำจริง (greenwashing) ตัวเลขที่วัดผลได้และมีผู้ตรวจสอบภายนอกน่าเชื่อถือกว่า
- คะแนน ESG สูงไม่ได้แปลว่าหุ้นจะให้ผลตอบแทนดี