Drug Pipeline คืออะไร
Drug Pipeline คือรายการยาที่บริษัทกำลังพัฒนา การพัฒนายาหนึ่งตัวมักใช้เวลาหลายปีถึงกว่าทศวรรษ และส่วนใหญ่ล้มเหลวระหว่างทาง ยิ่งยาผ่านขั้นไกล โอกาสสำเร็จยิ่งสูง
ในรายงานหุ้นยาและไบโอเทคจะเห็นตาราง Pipeline บอกว่ายาแต่ละตัวอยู่ขั้นไหน รักษาโรคอะไร และคาดว่าจะรู้ผลเมื่อไร ผลการทดลองและวันตัดสินของ FDA (PDUFA date) จึงเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้ราคาหุ้นขยับแรง โดยเฉพาะไบโอเทคขนาดเล็กที่มียาหลักตัวเดียว ซึ่งผลทดลองครั้งเดียวอาจตัดสินชะตาบริษัท
ขั้นตอนการพัฒนายา
- ทดลองในห้องปฏิบัติการและในสัตว์
- Phase 1: ทดสอบความปลอดภัยในคนกลุ่มเล็ก
- Phase 2: ดูว่ายาได้ผลหรือไม่และขนาดยาที่เหมาะสม
- Phase 3: ทดลองกับผู้ป่วยจำนวนมากเพื่อยืนยันประสิทธิผล
- ยื่นขออนุมัติต่อหน่วยงานกำกับ เช่น FDA ของสหรัฐฯ ผ่านเอกสาร NDA สำหรับยาทั่วไป หรือ BLA สำหรับยาชีววัตถุ
การประเมินมูลค่ายาใน Pipeline
- โอกาสสำเร็จสะสม = โอกาสผ่าน Phase ปัจจุบัน × โอกาสผ่าน Phase ถัดไป × ... × โอกาสได้รับอนุมัติ
- ยอดขายปรับความเสี่ยง = ยอดขายสูงสุดที่คาดถ้าสำเร็จ × โอกาสสำเร็จสะสม นักวิเคราะห์นำไปคิดมูลค่าปัจจุบัน เรียกว่า rNPV (risk-adjusted NPV)
- โอกาสสำเร็จในแต่ละ Phase ต่างกันมากตามกลุ่มโรค ตัวเลขเฉลี่ยของทั้งอุตสาหกรรมจึงเป็นเพียงจุดเริ่มต้น
ข้อสังเกต
- ผลที่บริษัทประกาศว่าบรรลุเป้าหมาย อาจผ่านแค่เป้าหมายรอง หรือดีกว่ายาหลอกเพียงเล็กน้อย
- ได้รับอนุมัติแล้วไม่ได้แปลว่าขายดี ยาอาจเจอคู่แข่ง ราคาถูกกดจากผู้จ่ายเงิน หรือแพทย์ไม่นิยมสั่งจ่าย
- ไบโอเทคที่ยังไม่มีรายได้ต้องมีเงินสดพอทำการทดลองจนรู้ผล มิฉะนั้นอาจต้องเพิ่มทุน