COD คืออะไร วันเริ่มเดินเครื่องเชิงพาณิชย์ สูตรคำนวณและวิธีอ่านค่า

COD คืออะไร

COD (Commercial Operation Date) หรือวันเริ่มเดินเครื่องเชิงพาณิชย์ คือวันที่โรงไฟฟ้าหรือโครงการก่อสร้างเสร็จ ผ่านการทดสอบ และเริ่มขายไฟหรือให้บริการตามสัญญาอย่างเป็นทางการ นับจากวันนี้บริษัทจึงเริ่มรับรู้รายได้จากโครงการ ก่อนหน้านั้นมีแต่เงินลงทุนที่จ่ายออกไป

ขนาดโรงไฟฟ้าวัดเป็นเมกะวัตต์ (MW) ซึ่งเป็นกำลังการผลิตสูงสุด ณ ขณะหนึ่ง ส่วนเมกะวัตต์-ชั่วโมง (MWh) คือปริมาณไฟที่ผลิตได้จริงในช่วงเวลาหนึ่ง รายงานหุ้นพลังงานมักบอกทั้ง MW ที่ COD แล้ว และ MW ที่รอ COD ในอีก 2-3 ปีข้างหน้า

ก่อนและหลัง COD

ช่วงก่อน COD บริษัทแบกดอกเบี้ยและค่าใช้จ่ายเตรียมการ กำไรอาจลดลงชั่วคราวทั้งที่ธุรกิจกำลังขยาย
COD กลางปีทำให้ปีแรกรับรู้รายได้ไม่เต็มปี กำไรปีถัดไปจะกระโดดขึ้นแม้ไม่มีโครงการใหม่เพิ่ม
โครงการมักเลื่อน COD จากปัญหาก่อสร้าง ใบอนุญาต หรือการเชื่อมสายส่ง กำไรตามแผนจึงอาจมาช้ากว่าที่คาด

MW ที่รอ COD

ตารางโครงการที่รอ COD บอกการเติบโตของกำไรในอีก 1-3 ปี คล้ายงานในมือ (backlog) ของบริษัทรับเหมา
MW ที่ลงนามสัญญาแล้วแต่ยังไม่เริ่มก่อสร้าง มีความไม่แน่นอนสูงกว่าโครงการที่ใกล้ COD
ตัวเลข MW ที่บริษัทประกาศอาจเป็นกำลังการผลิตรวมของโครงการ หรือ Equity MW ตามสัดส่วนการถือหุ้น ตัวเลขรวมมักใหญ่กว่าสิ่งที่บริษัทได้จริง
โรงไฟฟ้าแต่ละประเภทมี Capacity Factor ต่างกันมาก โซลาร์ผลิตได้เฉพาะตอนมีแดด ส่วนโรงไฟฟ้าก๊าซเดินเครื่องได้เกือบทั้งวัน รายได้จาก MW เท่ากันจึงต่างกันได้มาก

สูตรคำนวณ

สูตร COD

ไฟฟ้าที่ผลิตได้ (MWh) = กำลังการผลิต (MW) × 8,760 ชั่วโมงต่อปี × Capacity Factor
Capacity Factor = ไฟฟ้าที่ผลิตได้จริง ÷ ไฟฟ้าที่ผลิตได้หากเดินเครื่องเต็มกำลังทั้งปี × 100
Equity MW = กำลังการผลิตของโครงการ × สัดส่วนการถือหุ้นของบริษัท

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติบริษัท ก ถือหุ้น 60% ในโซลาร์ฟาร์ม 100 เมกะวัตต์ ที่มี Capacity Factor 20% ขายไฟหน่วยละ 2.50 บาท แผนเดิมคือ COD วันที่ 1 มกราคม แต่เลื่อนไปเป็น 1 กรกฎาคม

ไฟฟ้าที่ผลิตได้ทั้งปี = 100 × 8,760 × 20% = 175,200 MWh หรือ 175.2 ล้านหน่วย
รายได้เต็มปี = 175.2 × 2.50 = 438 ล้านบาท
COD เลื่อนไปครึ่งปี รายได้ปีแรกเหลือราว 438 ÷ 2 = 219 ล้านบาท
Equity MW ของบริษัท ก = 100 × 60% = 60 เมกะวัตต์

สรุปผล

COD ที่เลื่อนไป 6 เดือนทำให้รายได้ปีแรกหายไปราว 219 ล้านบาท และเมื่อนับกำไรเข้าบริษัท ก จะได้เพียงตามสัดส่วนถือหุ้น 60% ไม่ใช่เต็ม 100 เมกะวัตต์

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

ดูค่า COD ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า COD พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง