Business Segment คืออะไร
Business Segment หรือส่วนงานธุรกิจ คือการแบ่งธุรกิจของบริษัทออกเป็นกลุ่มย่อยตามประเภทสินค้า บริการ หรือพื้นที่ แล้วรายงานรายได้และกำไรของแต่ละกลุ่มแยกกัน ทำให้เห็นว่าเงินของบริษัทมาจากธุรกิจไหนบ้าง ส่วนงานที่ยอดขายใหญ่ที่สุดไม่จำเป็นต้องเป็นส่วนงานที่ทำกำไรมากที่สุด
งบการเงินรวมจะมีหมายเหตุข้อมูลจำแนกตามส่วนงาน และบทวิเคราะห์มักมีหัวข้อสัดส่วนธุรกิจ (Business Segments) แสดงเป็นกราฟสัดส่วนรายได้ บริษัทสหรัฐฯ ก็เปิดเผยข้อมูลส่วนงานในรายงานประจำปีเช่นกัน
สูตรคำนวณ
สูตร Business Segment
สัดส่วนรายได้ของส่วนงาน = รายได้ส่วนงาน ÷ รายได้รวม × 100
สัดส่วนกำไรของส่วนงาน = กำไรส่วนงาน ÷ กำไรรวมทุกส่วนงาน × 100
อัตรากำไรของส่วนงาน = กำไรส่วนงาน ÷ รายได้ส่วนงาน × 100
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัท ก มีรายได้รวม 10,000 ล้านบาท จาก 3 ส่วนงาน คือ ขายส่ง 6,000 ล้านบาท กำไร 600 ล้านบาท ขายปลีก 3,000 ล้านบาท กำไร 600 ล้านบาท และให้เช่าพื้นที่ 1,000 ล้านบาท กำไร 300 ล้านบาท รวมกำไร 1,500 ล้านบาท
- ขายส่ง: รายได้ 6,000 ÷ 10,000 × 100 = 60% แต่กำไร 600 ÷ 1,500 × 100 = 40% อัตรากำไร 600 ÷ 6,000 × 100 = 10%
- ขายปลีก: อัตรากำไร 600 ÷ 3,000 × 100 = 20%
- ให้เช่าพื้นที่: รายได้ 1,000 ÷ 10,000 × 100 = 10% แต่กำไร 300 ÷ 1,500 × 100 = 20% อัตรากำไร 300 ÷ 1,000 × 100 = 30%
สรุปผล
ธุรกิจขายส่งดูใหญ่ที่สุดเมื่อดูจากรายได้ แต่ทำกำไรได้บางที่สุด ส่วนธุรกิจให้เช่าพื้นที่มีรายได้แค่ 10% แต่สร้างกำไรถึง 20% ถ้าบริษัทขยายธุรกิจให้เช่าได้เร็ว กำไรรวมจะโตเร็วกว่ารายได้
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Business Segment
- เทียบสัดส่วนรายได้กับสัดส่วนกำไร ส่วนงานที่สัดส่วนกำไรสูงกว่าสัดส่วนรายได้ คือส่วนงานที่มีอัตรากำไรสูง
- ดูแนวโน้มหลายปีว่าสัดส่วนเปลี่ยนไปทางไหน ถ้าส่วนงานกำไรสูงโตเร็วกว่า อัตรากำไรรวมของบริษัทมักดีขึ้นตาม
- ส่วนงานแต่ละประเภทอาจควรได้ P/E ต่างกัน บางบทวิเคราะห์จึงประเมินมูลค่าแยกทีละส่วนแล้วนำมารวมกัน (Sum of the Parts)
- ดูว่าส่วนงานไหนขาดทุนต่อเนื่อง และผู้บริหารมีแผนแก้ไข ขาย หรือปิดหรือไม่
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Business Segment ไม่ได้บอก
- บริษัทอาจเปลี่ยนวิธีแบ่งส่วนงานระหว่างปี ทำให้เทียบตัวเลขย้อนหลังตรง ๆ ไม่ได้ ควรอ่านหมายเหตุประกอบงบ
- กำไรส่วนงานมักยังไม่ได้หักค่าใช้จ่ายส่วนกลาง เช่น สำนักงานใหญ่ ดอกเบี้ย และภาษี ผลรวมกำไรส่วนงานจึงมักสูงกว่ากำไรสุทธิ
- บางบริษัทรวมธุรกิจเล็ก ๆ หลายอย่างไว้ใน "อื่น ๆ" ซึ่งอาจซ่อนธุรกิจที่ขาดทุนไว้
ดูค่า Business Segment ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Business Segment พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง