XD คืออะไร
XD (Excluding Dividend) คือเครื่องหมายที่ตลาดหลักทรัพย์ขึ้นไว้ที่ชื่อหุ้น เพื่อแจ้งให้ผู้ลงทุนทราบว่า ผู้ที่ซื้อหุ้นในวันดังกล่าวเป็นต้นไปจะไม่ได้รับสิทธิเงินปันผลในรอบการจ่ายนั้น
ผู้ลงทุนที่ต้องการรับเงินปันผลจะต้องมีหุ้นอยู่ในพอร์ตหรือส่งคำสั่งซื้อสำเร็จภายในวันทำการก่อนหน้าวันขึ้นเครื่องหมาย XD โดยในวันขึ้นเครื่องหมาย XD ราคาหุ้นมักจะปรับลดลงในช่วงเปิดตลาดใกล้เคียงกับมูลค่าเงินปันผลต่อหุ้นที่จ่ายออกไป
รอบเวลาและปฏิทินสิทธิประโยชน์ (T+2)
- ตลาดหุ้นไทยใช้ระบบชำระราคาและส่งมอบหลักทรัพย์แบบ T+2 (2 วันทำการถัดจากวันซื้อขาย)
- วัน XD จะอยู่ล่วงหน้า 1 วันทำการก่อนวันกำหนดรายชื่อผู้มีสิทธิรับเงินปันผล (Record Date)
- การซื้อในวันทำการก่อนหน้า XD ทำให้ชื่อของผู้ซื้อถูกบันทึกในสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น ณ วัน Record Date พอดี
- วันจ่ายเงินปันผลจริงมักเกิดขึ้นหลังจากวัน Record Date ราว 2-4 สัปดาห์
ผลกระทบด้านราคาและภาษี
- ราคาเปิดในวัน XD มักลดลงประมาณเงินปันผลต่อหุ้น (Dividend Dilution) ตามกลไกตลาด
- เงินปันผลที่ได้รับจะถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% (สำหรับบุคคลธรรมดาผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทย)
- ผู้ลงทุนบุคคลธรรมดาสามารถเลือกนำเงินปันผลไปยื่นรวมคำนวณภาษีเงินได้ปลายปีเพื่อขอเครดิตภาษีเงินปันผลคืนได้
เครื่องหมายสิทธิประโยชน์อื่นที่พบบ่อย
- XR (Excluding Rights): ผู้ซื้อไม่ได้สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน
- XW (Excluding Warrant): ผู้ซื้อไม่ได้สิทธิรับใบสำคัญแสดงสิทธิ
- XM (Excluding Meetings): ผู้ซื้อไม่ได้สิทธิเข้าร่วมประชุมผู้ถือหุ้น