Stock Split คืออะไร การแตกพาร์ สูตรคำนวณและวิธีอ่านค่า

Stock Split คืออะไร

Stock Split หรือการแตกพาร์ คือการที่บริษัทลดมูลค่าที่ตราไว้ (พาร์) ของหุ้นแต่ละหุ้นลง แล้วเพิ่มจำนวนหุ้นขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน เช่น แตกพาร์จาก 10 บาทเป็น 1 บาท ผู้ถือหุ้น 1 หุ้นเดิมจะได้หุ้นใหม่ 10 หุ้น ราคาหุ้นต่อหุ้นจึงลดลงประมาณ 10 เท่า แต่มูลค่ารวมที่ถืออยู่เท่าเดิม ส่วนการรวมพาร์ (Reverse Split) คือทำกลับกัน รวมหลายหุ้นให้เหลือหุ้นเดียว

การแตกพาร์ไม่ได้ทำให้บริษัทใหญ่ขึ้นหรือเล็กลง กำไร มูลค่าตลาด และ P/E ไม่เปลี่ยน ราคาต่อหุ้นที่ดูถูกลงจึงไม่ได้แปลว่าหุ้นถูกลง

หุ้นไทยใช้คำว่าแตกพาร์เพราะผูกกับมูลค่าที่ตราไว้ ส่วนหุ้นสหรัฐฯ หลายบริษัทไม่มีพาร์ที่มีความหมาย จึงเรียกตามอัตราส่วน เช่น 4-for-1 Split เมื่อดูกราฟราคาหรือ EPS ย้อนหลัง แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่จะปรับตัวเลขในอดีตตามอัตราส่วนแตกพาร์ให้เทียบกันได้แล้ว แต่ควรตรวจว่า EPS หรือเงินปันผลต่อหุ้นของปีก่อนแตกพาร์ถูกปรับแล้วหรือยัง

เหตุผลที่บริษัทแตกหรือรวมพาร์

แตกพาร์: มักเกิดเมื่อราคาหุ้นขึ้นไปสูงมาก บริษัทอยากให้ราคาต่อหุ้นจับต้องง่ายขึ้นสำหรับนักลงทุนรายย่อย และเพิ่มสภาพคล่องในการซื้อขาย
รวมพาร์: มักเกิดกับหุ้นที่ราคาต่ำมาก เพื่อลดการเคลื่อนไหวของราคาเป็นช่องละไม่กี่สตางค์ หรือให้ราคาผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำของตลาดบางแห่ง บางครั้งสะท้อนว่าธุรกิจมีปัญหาต่อเนื่อง

สูตรคำนวณ

สูตร Stock Split

อัตราส่วนแตกพาร์ = พาร์เดิม ÷ พาร์ใหม่
จำนวนหุ้นใหม่ = จำนวนหุ้นเดิม × อัตราส่วนแตกพาร์
ราคาอ้างอิงหลังแตกพาร์ ≈ ราคาเดิม ÷ อัตราส่วนแตกพาร์
EPS หลังแตกพาร์ = EPS เดิม ÷ อัตราส่วนแตกพาร์ (P/E ไม่เปลี่ยน)

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติเราถือหุ้นบริษัท ก 1,000 หุ้น ราคา 50 บาท พาร์ 10 บาท EPS 2 บาท แล้วบริษัทแตกพาร์จาก 10 บาทเป็น 1 บาท

อัตราส่วนแตกพาร์ = 10 ÷ 1 = 10 เท่า หุ้นของเราเพิ่มเป็น 1,000 × 10 = 10,000 หุ้น
ราคาอ้างอิงใหม่ ≈ 50 ÷ 10 = 5 บาท มูลค่าเงินลงทุน = 10,000 × 5 = 50,000 บาท เท่ากับเดิม 1,000 × 50 = 50,000 บาท
EPS ใหม่ = 2 ÷ 10 = 0.2 บาท P/E = 5 ÷ 0.2 = 25 เท่า เท่ากับก่อนแตกพาร์ 50 ÷ 2 = 25 เท่า

สรุปผล

จำนวนหุ้นเพิ่ม 10 เท่า ราคาลดลง 10 เท่า แต่มูลค่าเงินลงทุน กำไรของบริษัท และ P/E ไม่เปลี่ยนเลย การแตกพาร์จึงไม่ได้ทำให้หุ้นถูกลงจริง

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

ดูค่า Stock Split ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Stock Split พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง