Bull / Base / Bear Case คืออะไร
Bull / Base / Bear Case คือการประเมินราคาเป้าหมายของหุ้นไว้ 3 สถานการณ์ Bull Case คือกรณีที่ทุกอย่างเป็นไปด้วยดี Base Case คือกรณีที่นักวิเคราะห์คิดว่าน่าจะเกิดมากที่สุด และ Bear Case คือกรณีที่สิ่งต่าง ๆ แย่กว่าที่คาด แต่ละกรณีมีสมมติฐานกำไรและราคาเป้าหมายของตัวเอง ตัวเลขกรณีแย่บอกว่าถ้าผิดจะเสียเท่าไร ซึ่งสำคัญพอ ๆ กับกรณีดี
บทวิเคราะห์หลายฉบับใส่น้ำหนักความน่าจะเป็นให้แต่ละกรณี เช่น 20% / 60% / 20% แล้วนำมารวมเป็นมูลค่าคาดหวัง (Expected Value) ซึ่งเป็นตัวเลขเดียวที่สะท้อนทั้งโอกาสและความเสี่ยง
สูตรคำนวณ
สูตร Bull / Base / Bear Case
มูลค่าคาดหวัง = (ราคา Bull × น้ำหนัก Bull) + (ราคา Base × น้ำหนัก Base) + (ราคา Bear × น้ำหนัก Bear)
น้ำหนักทั้ง 3 กรณีรวมกันต้องเท่ากับ 100%
Upside หรือ Downside ของแต่ละกรณี = (ราคาเป้าหมาย − ราคาปัจจุบัน) ÷ ราคาปัจจุบัน × 100
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติหุ้นบริษัท ก ราคา 40 บาท นักวิเคราะห์ให้ Bull Case 60 บาท น้ำหนัก 20% Base Case 45 บาท น้ำหนัก 60% และ Bear Case 25 บาท น้ำหนัก 20%
- มูลค่าคาดหวัง = (60 × 20%) + (45 × 60%) + (25 × 20%) = 12 + 27 + 5 = 44 บาท
- Upside จากมูลค่าคาดหวัง = (44 − 40) ÷ 40 × 100 = 10%
- กรณี Bull = (60 − 40) ÷ 40 × 100 = +50% ส่วนกรณี Bear = (25 − 40) ÷ 40 × 100 = −37.5%
สรุปผล
มูลค่าคาดหวังสูงกว่าราคาปัจจุบัน 10% แต่ถ้าเกิดกรณีแย่ ราคาอาจลดลงถึง 37.5%
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า Bull / Base / Bear Case
- ดูช่องว่างระหว่าง Upside กรณี Bull กับ Downside กรณี Bear ถ้าขาขึ้นกว้างกว่าขาลงมาก ถือว่าความเสี่ยงคุ้มกับผลตอบแทน
- อ่านสมมติฐานของแต่ละกรณี เช่น ยอดขายโตกี่เปอร์เซ็นต์ หรือใช้ P/E กี่เท่า เพื่อดูว่าสมเหตุสมผลหรือไม่
- ถ้าราคาหุ้นปัจจุบันใกล้กับ Bull Case แล้ว แปลว่าตลาดคาดหวังเรื่องดีไว้เต็มที่ เหลือโอกาสขึ้นต่อไม่มาก
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ Bull / Base / Bear Case ไม่ได้บอก
- น้ำหนักความน่าจะเป็นเป็นความเห็นของนักวิเคราะห์ ไม่ใช่สถิติ เปลี่ยนน้ำหนักเพียงเล็กน้อย มูลค่าคาดหวังก็เปลี่ยนได้มาก
- Bear Case ในบทวิเคราะห์มักยังไม่ใช่กรณีเลวร้ายที่สุดจริง เหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด เช่น การทุจริต หรือวิกฤตเศรษฐกิจ อาจทำให้ราคาต่ำกว่า Bear Case ได้
- มูลค่าคาดหวังเป็นค่าเฉลี่ยในระยะยาว แต่ในความจริงจะเกิดขึ้นเพียงสถานการณ์เดียว
ดูค่า Bull / Base / Bear Case ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า Bull / Base / Bear Case พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง