P/E Ratio คืออะไร
P/E Ratio (Price to Earnings Ratio) หรืออัตราส่วนราคาต่อกำไร คือการนำราคาหุ้นมาเทียบกับกำไรสุทธิต่อหุ้น เพื่อดูว่าผู้ลงทุนในตลาดยอมจ่ายเงินกี่บาท เพื่อแลกกับกำไรของบริษัท 1 บาท
อีกมุมหนึ่ง P/E บอกจำนวนปีโดยประมาณที่กำไรของบริษัทจะสะสมจนเท่ากับราคาที่จ่ายไป หากกำไรคงที่ทุกปี เช่น P/E 10 เท่า หมายถึงใช้เวลาราว 10 ปี
สูตรคำนวณ
สูตร P/E Ratio
P/E = ราคาหุ้น ÷ กำไรสุทธิต่อหุ้น (EPS)
EPS = กำไรสุทธิ ÷ จำนวนหุ้นที่ออกจำหน่าย
หรือคิดทั้งบริษัท: P/E = มูลค่าตลาด ÷ กำไรสุทธิทั้งปี
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติบริษัทแห่งหนึ่งมีกำไรสุทธิ 1,000 ล้านบาท มีหุ้น 500 ล้านหุ้น และราคาหุ้นในตลาดอยู่ที่ 30 บาท
- EPS = 1,000 ÷ 500 = 2 บาทต่อหุ้น
- P/E = 30 ÷ 2 = 15 เท่า
สรุปผล
ผู้ลงทุนยอมจ่าย 15 บาท เพื่อแลกกับกำไร 1 บาทของบริษัทนี้ ถ้าราคาหุ้นขึ้นเป็น 40 บาทโดยกำไรเท่าเดิม P/E จะเพิ่มเป็น 20 เท่า
ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น
วิธีอ่านค่า P/E Ratio
- P/E สูง มักสะท้อนว่าตลาดคาดหวังให้กำไรเติบโตในอนาคต ผู้ลงทุนจึงยอมจ่ายแพงขึ้นในวันนี้ พบบ่อยในธุรกิจที่เติบโตเร็ว
- P/E ต่ำ อาจหมายถึงหุ้นมีราคาไม่แพงเมื่อเทียบกับกำไร หรืออาจหมายถึงตลาดกังวลว่ากำไรจะลดลง จึงควรหาเหตุผลก่อนสรุป
- วิธีที่เหมาะสมคือเทียบกับบริษัทในอุตสาหกรรมเดียวกัน และเทียบกับ P/E ย้อนหลังหลายปีของบริษัทเอง ไม่ควรเทียบข้ามอุตสาหกรรมโดยตรง
- P/E ที่ใช้กำไรย้อนหลัง 12 เดือนเรียกว่า trailing P/E ส่วนที่ใช้กำไรคาดการณ์เรียกว่า forward P/E ควรดูให้แน่ใจว่ากำลังเทียบตัวเลขชนิดเดียวกัน
ข้อควรระวัง
สิ่งที่ P/E Ratio ไม่ได้บอก
- กำไรในปีนั้นอาจรวมรายการพิเศษที่ไม่เกิดซ้ำ เช่น กำไรจากการขายที่ดิน ทำให้ P/E ดูต่ำผิดปกติ ควรดูกำไรจากการดำเนินงานปกติประกอบ
- ถ้าบริษัทขาดทุน EPS จะติดลบ ค่า P/E จึงไม่มีความหมาย ให้ใช้ตัวชี้วัดอื่นแทน เช่น P/BV หรือมูลค่าเทียบกับยอดขาย
- ธุรกิจวัฏจักร เช่น ปิโตรเคมีหรือเหล็ก มักมี P/E ต่ำในช่วงที่กำไรสูงสุด และ P/E สูงในช่วงที่กำไรต่ำ การซื้อเพราะเห็น P/E ต่ำจึงอาจเป็นการซื้อที่จุดสูงสุดของรอบ
- P/E ไม่ได้บอกเรื่องหนี้สินหรือกระแสเงินสด บริษัทที่ P/E ต่ำแต่มีหนี้สูงอาจมีความเสี่ยงมากกว่าที่เห็น
ดูค่า P/E Ratio ในรายงานจริง
รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า P/E Ratio พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง