Glossary · ตราสารแสดงสิทธิในหลักทรัพย์ต่างประเทศ

DR คืออะไร

ตราสารแสดงสิทธิในหลักทรัพย์ต่างประเทศ ความหมาย สูตรคำนวณ ตัวอย่าง และข้อควรระวัง

เขียนโดย HypeTimes Staff

DR คืออะไร

DR (Depositary Receipt) คือตราสารที่ผู้ออก ซึ่งมักเป็นบริษัทหลักทรัพย์ในไทย ไปซื้อหุ้นหรือ ETF ต่างประเทศมาถือไว้ แล้วออก DR ให้นักลงทุนไทยซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเป็นเงินบาท ผู้ถือ DR ได้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจตามหุ้นอ้างอิง ทั้งราคาและเงินปันผล ตามอัตราแปลงสภาพที่กำหนด

ชื่อ DR มักเป็นชื่อย่อหุ้นต่างประเทศตามด้วยตัวเลข ซึ่งบอกว่าออกโดยผู้ออกรายใด หุ้นอ้างอิงตัวเดียวกันอาจมี DR จากผู้ออกหลายราย อัตราแปลงสภาพต่างกันได้ ผู้ออกมักทำหน้าที่ดูแลสภาพคล่อง (Market Maker) ให้ราคา DR ใกล้มูลค่าที่ควรเป็น

เงื่อนไขที่ต่างจากการถือหุ้นต่างประเทศโดยตรง

  • ผู้ถือ DR โดยทั่วไปไม่ได้เป็นผู้ถือหุ้นของบริษัทต่างประเทศโดยตรง สิทธิออกเสียงและสิทธิอื่นขึ้นกับเงื่อนไขของผู้ออก DR ซึ่งระบุไว้ในหนังสือชี้ชวนพร้อมอัตราแปลงสภาพและวิธีจ่ายเงินปันผล
  • เงินปันผลจากหุ้นอ้างอิงอาจถูกหักภาษีในประเทศต้นทาง และแปลงเป็นเงินบาทก่อนจ่าย จึงได้น้อยกว่าที่คิดจากอัตราปันผลของหุ้นแม่
  • ตลาดไทยเปิดคนละเวลากับตลาดต่างประเทศ ระหว่างที่ตลาดต่างประเทศปิด ราคา DR ขึ้นกับการคาดการณ์ของผู้ดูแลสภาพคล่อง ราคาบนกระดานจึงอาจห่างจากมูลค่าที่ควรเป็น
  • DR บางตัวมีมูลค่าซื้อขายต่ำ ส่วนต่างราคาเสนอซื้อเสนอขายกว้าง ทำให้ต้นทุนการซื้อขายสูงกว่าที่เห็น

สูตรคำนวณ

สูตร DR

มูลค่าที่ควรเป็นของ DR ≈ ราคาหุ้นอ้างอิง × อัตราแลกเปลี่ยน × อัตราแปลงสภาพ
อัตราแปลงสภาพ เช่น DR 100 หน่วย = หุ้นอ้างอิง 1 หุ้น แปลว่า DR 1 หน่วย = 0.01 หุ้น
ผลตอบแทนเป็นเงินบาท ≈ ผลตอบแทนของหุ้นอ้างอิง + ผลจากการเปลี่ยนแปลงของค่าเงิน

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติหุ้นต่างประเทศ ก ราคา 200 ดอลลาร์ อัตราแลกเปลี่ยน 35 บาทต่อดอลลาร์ และ DR 100 หน่วยแปลงสภาพได้เป็นหุ้น ก 1 หุ้น เราซื้อ DR 1,000 หน่วย ต่อมาราคาหุ้น ก ไม่เปลี่ยน แต่เงินบาทแข็งค่าเป็น 33 บาทต่อดอลลาร์

  • มูลค่าที่ควรเป็นของ DR ตอนซื้อ = 200 × 35 ÷ 100 = 70 บาท รวม 1,000 × 70 = 70,000 บาท
  • หลังเงินบาทแข็ง = 200 × 33 ÷ 100 = 66 บาทต่อหน่วย
  • ผลขาดทุน = (66 − 70) ÷ 70 × 100 ≈ −5.7%

สรุปผล

แม้ราคาหุ้นในต่างประเทศไม่ขยับเลย แต่นักลงทุนไทยขาดทุนเกือบ 6% จากค่าเงินบาทที่แข็งขึ้น การลงทุนผ่าน DR จึงได้ทั้งความเสี่ยงหุ้นและความเสี่ยงค่าเงินในคราวเดียว

ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ เพื่อแสดงวิธีคำนวณเท่านั้น

ดูค่า DR ในรายงานจริง

รายงานวิเคราะห์หุ้นรายตัวของ HypeTimes แสดงค่า DR พร้อมข้อมูลย้อนหลังและการเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกันค้นหาหุ้นที่สนใจ เพื่อลองอ่านค่าจากข้อมูลจริง

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง

ดูคำศัพท์ทั้งหมด

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือขายหลักทรัพย์ใด ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจลงทุน